*   شبنــم ورازگل ســــــرخ    *

 دلقکان وچاپلوســان درعصرناصرالـدین شـــاه !     ـــ (بخش دوم)

اگـرزبــاغ رعیت، ملک خـــــوردسیبی   بــرآورنــــــدغلامـــان اودرخت ازبیـخ

به پنج بیضه که سلطــــان ستم روادارد    زننـدلشکریانش هـــــــزارمرغ به سیخ   "سعــــدي "

قرن نوزدهم میلادی سر آغازدگرگونیهای شگفت انگیزوبرق آسادراروپابود.امادرمیهن ماناصرالدین شاه واطرافیانش ،بی خبرازپیشرفتهای بزرگ اروپــا درزمینه ی دانش های گوناگون وتکنولوژی ،برویه ی کودکانه وبسیاراحمقانه به مزه پراکنی دلقکان وچاپلوسی های درباریان سرگرم ودلخوش بودند.قبله عالم شب وروزخودرابه کامرانی بازنان حرمسراوبامسخرگی ولودگی بادلقکان ومطربان می گذراند. درحالیکه فقروپریشانی ومحرومیت ،عقب ماندگی ونادانی میهن مارادرتاریکی وحشتناکی فروبرده بوددردربارشاه قاجاردلقکانی چون : حبیب دیوانه ــ شغال الـدوله ــ کریم شیره ای ــ شیخ شیپور ـ ملیجک و....... به لودگی ومسخرگی مشغول بودندوباگفتن لطیفه هاوباانجام کارهایی که گاه بسیارزشت بودکوشش میکردندقبله ی عالم رابخندانندوانعامی دریافت کنند.

حسین نوربخش نویسنده ی دوکتاب «دلقکهای مشهوردرباری  ـ وکریم شیره ای دلقک دربارناصرالدین شاه قاجار »می نویسد:

 درعصرقاجاریه درمملکت ماکاردلقک بازی آنقدربالاگرفته بودکه هرمقام ودستگاهی برای خوددست کم یک دلقک داشت .دلیل این کارهم خیلی روشن بود،زیراوقتی شخص قبله ی عالم دردربارخودبه اندازه ی یک لشکر،دلقک وملقک ومسخره ودیوانه ، ندیم ولوطی ورقاص وآوازه خوان ومطرب وغیره داشته باشد،دیگران که نایب السلطنه ـ والی وحاکم ونایب الحکومه باشند،چرابرای نشاندادن جلال وجبروت دستگاه خویش دلقک نداشته باشند؟

شیخ شیپـــور : تن پوش مبارک است !

شیخ حسین مشهوربه« شیخ شیپــور»ملقب به امین العلماازدلقکهای دوره ی ناصری ومظفری ونیزدوره ی محمدعلی شاه واحمدشاه بود.وی موردتوجه میرزاعلی اصغرخان اتابک اعظم واقع شده بود.شیخ شیپورآدمی بودبلندقامت وبسیاربدریخت .گردنی کلفت داشت ونیزشکمی گنده وصدایی همانندصدای گاو،می گویندیک وقتی ناصرالدین شاه به مجلسی واردشدشیخ شیپورهم درآن مجلس حضورداشت به محض اینکه شیخ شیپوراورادیدگفت :حضرت گاوتشریف آوردند،تعظیم کنید!.ناصرالدین شاه امرکردفورااوراریسمان بیاندازند(یعنی اوراخفه کنند).فراشهای غضب(آدمکشان ) برای اجرای دستور برسراوریخته خواستندکه کاراورابسازند.دراین میان میرزاعلی اصغرخان اتابک اعظم که درمجلس می بود  نزدشاه میانجیگری اوراکردوموردبخشش واقع شدوازمرگ رهایی یافت .ونیزمی گویند: روزی شیخ شیپوردرحضورناصرالدین شاه بازی درمی آوردومسخرگی میکرد.ناصرالدین شاه دستوردادکه بعنوان جایزه وخلعت ،پالان الاغی راآورده وپشت اوبگذارند.پالان راروی پشتش گذاشتند،مدتی خرشدوصدای الاغ ازخوددرمی آوردسپس باکمال خونسردی شروع کردبه پاک کردن پالان ودرضمن تمیزکردن باخودمی گفت :تن پوش مبــارک است ،تن پوش مبارک است ! (ناصرالدین شاه گاه لباس خودرابه رجال موردتوجه هدیه می دادوچون لباس قبله ی عالم بود،آن راتن پوش مبارک می گفتند!)

 چاپلوسی وتملق گویی طاووس به " قبله ی عالم " !

درباریان ازهررویدادی برای چاپلوسی وتملق گویی بهره می بردند.عین السلطنه درروزنامه ی خاطرات خویش می نویسد:

« دودانه طاووس تازه به باغ آورده اند، یکی ازطاووسهافوراچتری زده ایستادناصرالدین  شاه تماشامی کرد.حضاربرای چترزدن این طاووس چیزهاگفتند،یکی ازچاپلوسان بنام حاجی آقامی گفت : طاووسهاازجانب خــدا،قبله ی عالم راتبریک وتهنیت عرض می کنند!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ