14مردادسالروزصدورفرمان مشروطیت
ستــارخان ســـردارملی ،قهرمان جنبش آزادیخواهی ایران
در بين مرداني که براي پدافند از مشروطيت و حقوق ملت ایران دست به اسلحه برده و آنرا پس از استبداد کوچک دو مرتبه بازگردانيدند، ستارخان سردار ملي مقام نخست را دارد؛ بحق او قهرمان مشروطيت ايران است.ستار خان از سرداران بسیاربزرگ جنبش مشروطه خواهی ایران، و ملقب به سردار ملی است..در مقاومت تبریز وی جانفشانیهای بسیاری کرد.در سال 1325 ق انجمن ايالتي آذربايجان به واسطه رشادتهاي ستارخان و همرزم او باقرخان به آنان لقب سردار ملي و سالار ملي اعطاء نمود.
درگرماگرم نبرد شدیدسردارملی بانیروهای محمدعلی شاه قاجارونیروهای اشغالگروجنایتکارروس ،ژنرال کنسول روس برای وی پرچم روسیه فرستاده بود و تضمين مي کرد که اگر تسليم شود از تعرض محمدعلي شاه درامان باشد، اما او میهن پرست تر از آن بود که این پیشنهاد را بپذیرد .در تاریخ آمده است که ستارخان به کنسول روس (پاختیانوف) که میخواست بیرقی از کنسولخانه ی خود به سر در خانه ستارخان زند و او را در امان دولت روس نگهدارد ُ،پاسخ دندان شکنی دادوگفت: «ژنرال کنسول، من میخواهم که هفت دولت به زیر بیرق دولت ایران بیایند. من زیر بیرق بیگانه نمیروم.»پس ازاینکه محمدعلی شاه مجلس شورای ملی رابوسیله ی لیاخوف روسی به توپ بست وباهمکاری وطن فروشان و واپسگرایان وبیگانه پرستان درباری شمارزیادی از آزادیخواهان ومشروطه خواهان راناجوانمردانه کشت ویابه زندان انداخت میتوان گفت دیگر درهمه جای ایران تقریباحکومت مشروطه وآزادی بپایان رسیده بود.خفاشان خون آشام استبدادودشمنان آزادی برروی جنازه ی شهدای راه آزادی ایران سرگرم جشن وپایکوبی بودند اماجشن وشادمانی آنان ازسرکوب ملت دیری نپاییدودراین هنگامه ناگهان درتبریزمعجزه ای شگفت انگیزرخ داد، ستـــارخان فرزنـدرشیدملت ایــران باگروه اندکی درتبـریزبپاخاست ونخست دریک اقدام جسورانه وشگفت انگیزپرچمهای روس وبیرق های سفیدی راکه بناچارشمارزیادی ازمردم تبریزبرای درامان ماندن ازیورش نیروهای دولتی و استبداد وبه نشانه ی تسلیم برسردرخانه های خودبرافراشته بودند،به تنهایی وشخصادرمحله ی "امیرخیز"به پایین کشیدوخوابانید،درپی آن شوروهیجان وجوش وخروش وموج آزادی خواهی دوباره سراسرشهرتبریزرافراگرفت . ستارخان باهمرزمانش دربرابراستبدادمحمدعلی شاه قاجاربیگانه پرست ووطن فروش ، ایستادگی وجانفشانی کرد آنقدر ایستادگی کرد تا مجاهدين محلات ديگرتبریز به جنبش آمدند و نیروی دولت را عقب راندند. اين ایستادگی دلیرانه ، به محمدعلي شاه آشکارساخت که خیزش و ایستادگی تبريز امري جدي است و ممکن است کار آن شورش بالاتر گيرد و کار به جاهاي باريکتر بکشد. اين بود که عين الدوله(چشم دولت استبداد !!) را به محاصره تبريز فرستاد و از عشاير و خوانين نیروی جنگی و اسلحه خواست. ستارخان نخست اردوی ماکو را فراری نمود و سپس لشکر عين الدوله را برق آساوبادلیری درهم شکست وعقب نشاند پس ازنبردهای بسیارسنگین ونفسگیربانیروهای استبدادکه گاهی سنگربه سنگروبیشتـــرتن به تن وخانه به خانه می بودسرانجام پس ازیازده ماه جنگ ومحاصره بر تبريز چیره شد وآزادی ازدست رفته رابه ایران بازگردانید.همگام باجانفشانی های ستارخان ومیهن پرستان آزاده وسرافرازتبریز ُ،آزادیخواهان سراسرکشوردوباره جان تازه ای گرفتند وبایورش همزمان نیروهای انقلابی (انقلابیـــون آذربایجان،تهران، لرستان وبختیــاری ،گیــــلانی ،مازنــدران، اصفهــانی ،کردستـان ،قفقازی وهم میهنـان مبارز ارمنی و....)برای آزادسازی پایتخت، تهـــران به تصرف نیروهای مشروطه خواه و آزادیخواهان درآمد.محمدعلی شاه ازکاخ استبداد فرارکرد وباخواری وخفت به همراه خانواده ویاران هم فکرش به سفارت روسیه ی جنایتکارپناهنده گردیدودوران استبدادوحشتناک وی به پایان رسید.درپستهای آینده درباره ی جانفشانی های ستارخان وباقرخان وسایرآزادیخواهان ایران دردوران انقلاب مشروطیت سخنان بیشتری خواهیم گفت .
پیــــام آذربایجــــان
الاخطّـــــــه ی آذرآبــــــــــــــــــــادگان تویی قبله ی مرزوبــــــوم کیــــان
تـویی ملک کیخســـــــروکیقبـــــــــــاد کیـــان زاده ای وکیــــانی نــــــژاد
به بـاغ تــوبلبــــل چوخوانــــدســـــرود به ایــــران پرستان فرستـــــددرود
هــرآن لالــه کـــزخاک تــوبردمیــــــــد زخـون شهیـــــدانت گرددپدیـــــــد
تن مملکت راگـــرامی ســــــــــــــری سرملک راارجمنـــــدافســــــری
تـــویی زان ایــــــران وایـــران تراست گرت خوانم ایــــران ویـژه رواست
چوشیـراست ایــران وتـوبچه شیـــر چــرا،نالی ازجــــورگرگان پیـــــر!
پرستنـــده ی شیــروخورشیـــدباش به رسـم فریــدون وجمشیــدباش
زآثـــــارایـــــران صـــــدآتشـکـــــــده به هــرجـایگـــاهت رده بــــــررده
سهنـــــدت گــــــــواه بسی کـــــارزار زگـــــردان ایــــران زمین یادگــار
دریــغ است بااین همــه فـــروجـــــاه کنی ســـرزمین نیـــاکان تبـــــاه
دریـــغ است کزفتنـــه ی چنـــــــدتن نمــایی دل آزرده مــــــــام وطن
پیامت دهــــــدمام ایــــران ،مـــــدام که ای پــــورآزاده ی نیـکنــــــام
توسی قـــــرن بـودی نگهــــــدارمن پرستنـــده ی نام وآثـــــــــارمن
نمــــــودی دراین راه پیکـــارهـــــــا رهانــــدی مــــراازبـلابـــارهـــــا
به گـــــــردان و،آزادگــــــــانت درود به ســــــالاروستـّــــارخانت درود
خوش آن روزگاری که بــودم جــوان دلیــــروتوانـــاچوشیــــرژیـــــــان
کنــــون پیـــرم ودرکف غم اسیــــر نگهـــــدارپـــروای این مام پیـــــــر
کنون جان من خست دست سپهـر زبون گشتم ازگــردش ماه ومهــــر
نکــوگفت استــادایـــــــران پرست تومشکن که ماراجهان خودشکست
*********
زپیغــــام مام جگــــــرســـوختــــه دل وجـــان ماگــــرددافــــروختــه
خروشیم وپاسخ دهیــم اشکریـــز که: ای مـادرارجمنـــــدعزیــــــــز
جزاین نیست ماراکنــــون آرمــــان که درحفظ خاکت فشـــانیم جــــان
زخاک تودست بــــــــدان دوربـــــاد همی چشم بدخـــواه توکــوربـــاد
محال است کــــزچندتن بی هنــــر کشــی مادراجــوروبینی خطــــــر
چگونه دراین کشـــــــورایـــــــزدی برومنـــــــدگــــرددنهــال بـــــــدی
به مشت گــران یابــدازماجــــــواب هرآن کس که این ملک خواهدخراب
چه خوش گفت استاددانای توس که درملک شعــروادب کوفت کوس
چو ایـــــران نباشـــدتن من مبــاد چنین دارم ازموبـــــــدپاک یـــــــــاد
پاینــده ایـــران ـــ "چکامه از : استادمحمدامین ریاحی "