X
تبلیغات
! ا شک شبنــم ورازگل ســـرخ

























! ا شک شبنــم ورازگل ســـرخ

قفس!!

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

اي شب تاريك

پنجره را باز كن به روي سپيده

تا كه ز پستان صبح شير بنوشم
اي غم پاييز

بر رخ باغ و بهار پنجره بگشا
تا كه ز گلبرگ ياس جامه بپوشيم

با كه بگويم
شب همه شب جغد شوم گوش من آزرد

سينه ام از غم گرفت در شب تاري
كو نفس صبح تا كه دختر خورشيد

رنگ طلايي زند به بال قناري
اي نفس صبح ،شام تار مرا كشت

بندي چاهي شدم كه حبس نفس شد
مرغ اسيرم در سراچه ي دلتنگ

روز و شب من چو ميله هاي قفس شد
رهگذرا دلو خود به چاه درانداز

تا كه من از عمق چاه غم بدرآيم
از قفس آزاد كن مرا ، به شادي

 نغمه ي آزادي بشر بسرايم !

                                                           زنـــــده ياد"مهــــدي سهيلي "

بهــــارآمـد ، گل آمد ،سنبــــل آمـد!

فرارسیدن جشن ملي چارشنبه سوري ونوروزباستانی  ـ یادگاربزرگ وجاويدان نیـاکان مـا- آغازسـال نو1393خورشيدي ،وبـهـــــــار پرازگل ولاله وسنبل، پيشاپيش برهمه ی هم میهنـــان پاکسرشت ،دوستـــان وایرانیـاران پاك اندیش خجسته وهمایون باد.

نوشته شده در یکشنبه بیست و پنجم اسفند 1392ساعت 15:10 توسط بهــــزاد|

محمـــــدفرغاني ،شاعــــرآزاده وخردگـــرا

پيش ازآنكه ابن يمين قطعات اخلاقي خودرابسرايدومردم رابه دوري اززشتيهافراخواندسيف الدين محمدفرغاني ،درگوشه ي خانقاهي درشهركوچك " آقســرا" برسرراه قونيه واقع درآسياي كوچك (تركيه كنوني )،ازنابسامانيهاي روزگارخودكه براثربيدادگري فرمانروايان وحشي وخونريز تــاتـار( مغولهـــا )بس دردناك وتوانفرساشده بودبازبان جدي ، تلخ وگزنده انتقادميكردوبي پروازبان به افشاگري ازبيداد گردنكشان واشغالگران غارتگرمي گشود.سيف الدين محمددرسده هفتم هجري ،يعني درهمان روزگاراني كه شهرهاي بزرگ وآبادخراسان درآتش بيـدادمغولان مي سوخت ، درشهرفرغانه واقع درماوراالنهرزاده شد.سپس كه به شاعري روي آوردباآنكه سالهاپيش براثريورش  تاتاروآشفتگي كشور به آسياي كوچك رفته بود، به سيف فرغاني نامورشد.وي درحاليكه نزديك به هشتادسال داشت دريكي ازخانقاه هاي آقسرادرگذشت .(ازتاريخ زندگاني ودرگذشت وي آگاهي درستي  دردست نيست )

آشنايي وي باديگرشعــرا: 

فرغاني  چندگاهي رانيزدرتبريزگذراندودرآنجاباهمـام تبريـزي آشناشد.نسبت به سعــدي دلبستگي  تمام داشت واورااستادسخن مي ناميد،بآآن سخنسراي بزرگ نامه نگاري داشته  ودرستايش سعدي قطعاتي شيرين دارد:

   نمي دانم كه چون باشدبه معدن زرفرستــــادن     

   به درياقطرةآوردن به كان گوهـــرفرستـــــــادن

   چوبلبـل درفـــــراق گل ،ازاين انديشه خاموشم  

   كه بانگ زاغ چون شايـدبه خنياگرفرستــــــــادن 

   حديث شعــرمن گفتن كنـــــــــــارطبع چون آبت 

   به آتشگاه زرتشت است خاكسترفرستــــــــادن 

   ضميرت جام جمشيــداست دروي نوش جانپرور  

    برِِاوجرعه اي نتــوان ازاين ساغـرفرستـــــــادن                         

   توكشورگيــــــرآفاقي وشعــــــــــرتوتورا لشكـر                   

   چه خوش باشدچنين لشكربه هركشورفرستادن

موضوع چكامه هـــاي سيف فرغاني :كه نشــاندهنـــــــده ي توانايي اودرسخن پارسي ست بيشتردرستايش آفريـــــــدگارتوانا،و پيامبـــــــــرگرامي اسلام ،پندواندرز،پژوهش وخرده گيري ازنابسامانيهـــاي زمانه ونيزدرپيشوازوپاسخگويي به استادان پيش ازخودچون رودكي ،خاقاني ،كمال الدين اسماعيل ، سعدي وهمام تبريزي ست ،وي درقالبهاي قصيده ،قطعه ،رباعي وغزل شعرسروده است (كه از12هزاربيت بيشتراست *).فرغاني درسروده هاي خودازسبك خراساني پيروي ميكردوبه همين شونداورافرغاني ناميدندسخن اوساده وروان بوده ودرآن واژه هاي تازي  كمتربكاررفته است . 

باورهــــاوانديشه شاعرآزاده :بزرگترين برجستگي كه درانديشه واشعارفرغاني ديده ميشودخودداري وي ازستايش  فرمانروايان وحاكمان بيدادگروعوامفريب بوده  و ازستايشگري بيجابشدت گريزان است ،اين شاعرآزاده مرواريددرخشان وگرانبهاي زبان پارسي دري رادرپاي خوكان وحشي دزدوبيدادگروشكم پرست نريخت* انديشه اين سخنسراي داناوتوانابيشترپيرامون اندرزهاوانتقادهاي اجتماعي وبيان راستي هاي عرفاني دورميزندوبه شاعران ديگرنيزسفارش ميكندكه ازستايش  سيم پرستان گداو شكم پرست خودداري كرده وازاصطبــل ثنــــاخواني فرومايگان* دوري جويند،باكمترين امكانات روزگار سازگارباشند،سخنان موزون خودرادرراه غزل گويي وستــــــايش معشوق وياپنــــــدواندرزسازنده بكارگيرند.بيان نارساييها،رنجهاوكمبودهاي همگاني وبرشمــردن زشتيهـــــاوپليديهـــــــاي طبقه ستمگروفاسدجامعه دراشعارسيف ديده ميشود.سيف فرغاني مسلمان وازاهل سنت بود ، درعين حال ازسخنوراني ست كه به خاندان گرامي پيامبراسلام دلبستگي داشته و درباره ي سوگ شهيدان عاشوراشعرگفته است .يكي ازبهترين سروده هاي ماندگاروي چكامه اي ست درنكوهش خودكامگان ستمگربيگانه ،اين چكامه يكي ازبنــــامتــــــرين واكنشهـــــــاي اجتماعي اوست كه درزمان يورش قوم چپاولگــــرتاتـــار(مغولهـــاي وحشي بيابانگرد)به ايران ودرواكنش به بيدادگري آنان سروده شده است ،همانســـانكه فرغاني دراين ســــــروده ناپايداري بيدادگــــران  وحشي راپيش بيني كـــــرده بود،فرمانروايي اين قوم ستمگــــــرســــرانجام به پايــــــــان رسيـــــــــــــد "آمدنــدوكندنــــد،سوختنــدوكشتند،خوردندوبردنــــد"  وسرانجام رفتنــــــد:

هم مرگ برجهــــــــان شمانيزبگـــــــذرد       هم رونق زمان شمـــانيزبگــــــذرد

 وين بــوم محنت ازپي آن تاكندخــــــراب       بردولت آشيان شمــــــانيزبگــــذرد 

بادخـــــــزان نكبت ايام ناگهـــــــــــــــان        برباغ وبوستان شمانيزبگـــــــــذرد

 آب اجل كه هست گلوگيـــــرخاص وعام       برحلق وبردهان شمانيزبگـــــــذرد

اي تيغتــــان چونيـــــزه براي ستــم دراز       اين تيزي سنــان شمانيزبگــــــذرد

چون دادعادلان به جهــــــان دربقانكـــرد       بيــــدادظالمان شمانيــــزبگــــــذرد 

درمملكت چوغرش شيران گذشت ورفت      اين عـــوعــوسگان شمانيـزبگــذرد

آنكس كه اسب داشت غبارش فرونشست   گـردسم خــــران شمانيزبگــــــذرد

 بادي كه درزمانه بسي شمعهــابكشت       هم برچراغــــدان شمانيزبگــــــذرد

 زين كاروانسـراي بسي كاروان گذشت        ناچــاركاروان شمــــانيـــزبگــــــذرد

 اي مفتخـــربه طالع مسعـــودخويشتن        تاثيــراختــــران شمـانيــزبگـــــذرد 

اين نوبت ازكسان ،به شماناكسان رسيد       نوبت زناكســــان شمــانيزبگــــذرد 

بيش ازدوروزبودازآن دگــــــــــركســــان       بعــــــدازدوروزازآن شمــانيزبگـذرد 

برتيـــــرجورتان زتحمل سپـــــــــــركنيم        تاسختي كمـــــان شمانيزبگــــذرد 

اي تورمه سپـــــرده به چوپان گرگ طبع       اين گرگي شبـــان شمـــانيزبگـذرد 

پيل فنـــاكه شـــاه بقـــامات حكم اوست       هم برپيــــــادگان شمــانيزبگـــذرد 

اي دوستان به نيكي خواهم دعاي سيف      يكــــروزبرزبان شمــانيــزبگــــــذرد

 سرچشمه ها: تاريخ ادبيات متوسطه ، دانشنامه ويكي پديا، وبرخي نشريات باكمي فشرده سازي وجايگزيني واژه ها.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
*من آنم كه درپــــــاي خوگان نريزم    مـراين قيمتي دّر لفظ دري را.../ ناصرخســرو
*اسب همت سركشيــدو بهــرجوجايـزنداشت   خوارهمچون خـر،دراصطبــل ثنـــاخواني مرا.../فرغاني 
وسعـــــدي  هم در باره ي ستايشگري بيجاميگويد:
چه حاجت كه نه كرسي آسمـــــــان    نهي زيرپاي قزل ارســـــــلان / بوستـــــان سعــدي 
*ديوان سيف فرغاني راسالهــــاپيش دكتــرذبيح اله صفادرتهـــــران چاپ كرده است .

نوشته شده در شنبه هفدهم فروردین 1392ساعت 18:30 توسط بهــــزاد|

بنـام خــــــداي بهــــــار آفرين        بهـــــارآفرين راهـــزارآفرين 

به جمشيدوآيين پاكش درود   كه نوروزازاومانده دريادبود

فرارسیدن جشن ملي چهارشنبه سوري ونوروزباستاني   ـ یادگاربزرگ نیـاکان مـا- آغازسـال نو،و بـهـــــــار دل انگیز، برشماوبرهمه ی هم میهنـــان پاکسرشت ،دوستـــان وایرانیـاران نیک اندیش خجسته وهمایون باد.

هرروزتان نوروز ، نوروزتان پيــــروز

نوشته شده در جمعه بیست و پنجم اسفند 1391ساعت 23:9 توسط بهــــزاد|

 

برنامه ی گلهـــــا و رادیــوگلهـــــا

 

 سهیل عزیزی , soheil_saدرویش ♫ , soosool88

 سه تن ازاستادان وهنرمندان برجسته ی موسیقی ملی ایران : ـ شجریان ـ ایــــرج وگلپــایگانی    

          

"سده اخير را بنابه عللي مي توان دوره دگرگونی  فكري واجتماعي ايرانيان دانست؛ که باپیدایش انقلاب بزرگ مشروطيت ، پايان دوره سلطنت چندين ساله خاندان قاجار وپیدایش رضاشاه ، گسترش روابط با دنياي غرب و ازهمه مهمتر و تأثيرگذارتر ؛ باپیدایش  پديده اي به نام رسانه هاي ارتباط جمعي همراه بود و پيامد آن بروز دگرگونیهای  بنيادين درفرهنگ ودگرگونی  درذائقه فرهنگي شد دراين شرايط ممكن بود براثر برخي تندروي ها (به علت خود كم بيني، شيفتگي و فرمانبرداری  محض از فرهنگهاي بيگانه) يا كندروي ها(به علت اندیشه های واپسگرایانه  ی نابجا و پافشاري برسنتهاي به جاي مانده از گذشته) موسيقي سمت وسوي درستي نيابد ونیازهای اجتماع را ناديده بگيرد، اما در شرايطي اين چنين با پایمردی و تلاش شادروان داوودپيرنيا و شماری از هنرمندان دلسوخته به منظور پاسداری ونگاهداشت موسيقي اصيل ايران، برنامه ی  «گلهــا» در راديو ایران شكل گرفت و از طريق اين رسانه تازه بنیاد موسيقي هنري وفاخر ايراني به گوش شنوندگان رسيد۰

داوود پیرنیا مبتکر و سازنده برنامه گلها در سال 1279خورشیدی در تهران بدنیاآمد. او موسیقی دان نبود، چون مادرش دختر علاء الدوله از رجال بزرگ قاجار بود و به دلایل گرایشات و باورهای مذهبی اجازه حضور در عرصه موسیقی را به او نداد اما آموزش درنزد پدر (شادروان حسن پيرنيا) كه از روشنفكران آن دوران بشمارمیرفت براو بسيار مؤثر بود. آموزش  ابتدايي را درمنزل ، نزد معلمان وقت فرا گرفت. سپس براي ادامه تحصيل وفراگيري دروس زبان و… واردمدرسه «سن لويي» شد. برای پیگیری آموزش به سوئيس رفت و پس از پایان تحصيل دررشته حقوق ، به میهن بازگشت و در وزارت دادگستري مشغول خدمت شد۰

داوود پيرنيا، بنيانگذار ومؤسس كانون وكلا درايران بود. پس از جابجایی از وزارت دادگستري به وزارت دارايي ،  اداره آمار درايران رابنیادنهاد. پس از چندي به رياست كل نخست وزيري وسپس معاونت نخست وزيري منصوب شد۰

پيرنيا در زمان تحصيل علم حقوق درسوئيس ، نواختن پيانو را فراگرفت و با اصول و قواعد موسيقي كلاسيك آشنا شد. عشق به موسيقي اصيل و سنتي ايران، او را برآن داشت تا مشاغل دولتي را كنار بگذارد و باپشتکار هدف خود را دنبال كند و برنامه هاي ارزنده اي كه امروزه، چون گنجينه اي گرانبها (برنامه گلهــــا)که ازگذشته به يادگار مانده  از خود به جاي گذارد وموسيقي اصيل ايراني را نه تنها به مردم ايران بلكه به ساير کشورها بشناساند. پيرنيا درمورد تأسيس برنامه «گلها» ودلبستگی اش  به موسيقي مي گويد: «از اوان كودكي ، علاقه بسياري به گل، بخصوص گل لاله داشتم. به خاطر دارم ، وقتي كه دبيرادبيات، تكليفي داد تا بر قطعه اي از «روسو» شاعر و نويسنده فرانسوي تفسيري بنويسم ، وقتي براي چندمين بار آن قطعه را خواندم ، از خانه همسايه آهنگي به گوشم رسيد كه ازنظر مفهوم با قطعه «روسو» شباهت داشت. رابطه آن شعر وآهنگ به اندازه اي مشغولم كردكه به خانه همسايه رفتم و پس از عذرخواهي اسم آن آهنگ را پرسيدم. گفتند: «تنهايي » كه يكي از آثار غيرمشهور «شوپن » است۰

بعدها اين انديشه به ذهن پيرنيا رسيد كه قطعات ضربي موسيقي ايراني هم دربرنامه گنجانده شود. باتوجه به اينكه ترانه ها و تصنيف هايي كه درآن زمان از راديو توليد وپخش مي شد ، اغلب اصيل و ناب نبودند، پيرنيا با كوشش فراوان توانست نظر مقامات سازمان «برنامه و بودجه » را به اهميت موضوع جلب كند و با اختصاص اعتباري، اقدام به تشكيل اركستري با شركت نوازندگان ، خوانندگان برجسته و آهنگسازان پرآوازه آن دوره كرد كه برنامه «گلهاي رنگارنگ » در سال ۱۳۳۴ حاصل آن بود؛ برنامه اي كه با قطعه اي ضربي و بدون كلام آغاز مي شد وبعد از آن قطعه اي به صورت ساز و آواز به اجرا درمي آمد و درپايان برنامه ، قطعه اي ضربي به صورت تصنيف توسط خواننده ، همراه با اركستر اجرامي شد."

 

پرویز یاحقی

       شادروان داودپیـــرنیــابنیانگذار و استادپرویزیاحقی یکی ازنوازندگان برجسته ی  برنامه ی گلهــا

هنــرمنــــدان نامــــــداردربرنامه ی گلهــــــــا :

سید علیرضا میر علی نقی پژوهشگر و مورخ موسیقی درباره پیرنیا می گوید : "پیرنیا به اعتبار نام پدرش که مرد خوش نامی بود، در محافل و مجامع سیاسی و ادبی رفت و آمد داشت و با اکثر شخصیت های نامدار و نویسندگان و موسیقی دانان دوره خود دوست بود ، به این خاطر توانست در این برنامه از بهترین نوازندگان ، خوانندگان و آهنگسازان عصر خود سودببرد . "

برنامه گلها (شاهكارموسيقي ملي ايــران ) با همکاری   هنرمندان بزرگی ماننداستادغلامحسین بنان ــ   ــ بانوالهه ــ اکبرگلپایگانی ــ عبدالوهاب شهیدی ــ محمودی خوانساری ـ بانودلکش ـ ایرج ـ شجریان ـ خانم پـوران ـ ـ عبدالعلی وزیری ـــ بانوپروین ــ یاسمین ـ ادیب خوانساری ـ ناصرمسعودی ـ خانم بهشته ـ حسین قوامی ــ  ـ بانوهایده ـ بانومهستی ــ بانوحمیرا ـ جوادذبیحی ـ بانومرضیه ـ ستار ـ جمال وفایی ـ کورس سرهنگ زاده ـ  بانوسیمابیناـ  بانوعهدیه ـ بانورویا ـ و... ونوازندگان وآهنگسازان بزرگی همچون علینقی وزیری ـ ابوالحسن صبــا ـ استادجلیل شهنازـ جوادبدیع زاده ـ جوادمعروفی ـ اسداله ملک ـ جهانگیرمللک ـ روح اله خالقی ـ استادبی همتاپرویزیاحقی ـ حسین یاحقی ـ مرتضی محجوبی ــ حسن ناهیدـ مجد ـ همایون خرم ـ علی تجویدی ـ فرهنگ شریف ـ فرامرزپایورـ  فضل اله توکل ـ امیربیداریان ـاحمدعبادی ـ حسن کسایی ـ رضاورزنده ـ محمدموسوی ـاسماعیلی ـ حافظی ـ  اصغربهاری ـ حسین تهرانی  ـ مهدی خالدی ـ حبیب اله بدیعی ـ داروغه ـ نصراله زرین پنجه ــ ــ ناصرافتتاح ــ ـ نریمان ـ مجیدنجاهی ـ منصورصارمی ـو............... باهمراهی ترانه سرایان  بزرگی همچون :رهی معیری  ـ بیژن ترقی ـ پازوکی ـ نواب صفاـ معینی کرمانشاهی ـ تورج نگهبان ـ بهادریگانه ـصهبا ـ پژمان بختیاری ـ بانوسیمین بهبهانی ...گويندگان بنام،بانو روشنک ـ بانوآذرپژوهش ـ بانوفخری نیکزادـ فریدون توفیقی ـ ایرج حقیقی ـ محمدجهانفردـ فیروزه امیرمعز...... وباهمکاری دیگرهنرمندان دررادیوایــــران آغازشد:

دوست دارم شمع باشم دردل شبهابســوزم

                                                      روشنی بخشم میان جمع وخودتنهابســـوزم

شمع باشم اشک برخاکستـرپـــروانه ریـــزم

                                                      یاسمنــدرگردم ودرشعله بی پـــروابســـوزم

لاله ای تنهــاشــوم دردامن صحــــرابـرویــم

                                                     کــوه آتش گـردم ودرحسرت دریـــابســـــوزم

اشک شبنــم باشم وبرگونه ی گلهـابلغـــزم

                                                      برق لبخنـدی شـوم درغنچه ی لبهابســـوزم 

ماه گــــــردم درشب تــارسیه روزان بتــــابم

                                                      شعله ی آهی شــوم خودرازسرتاپابســوزم

یازهمت پـربســــــایم برثریــــاهمچوعنقـــــا

                                                      یابســـــازم آن قــــدرباآتش دل تابســـــوزم

(بخشی ازاشعارآوازدلنشین باصدای ایـــرج استادآوازوغزل ایرانزمین دربرنامه ی گلهـــا)

از سال ۱۳۳۹ ش به علت گسترش برنامه هاي راديو، برنامه «گلها» نيز گسترش و تنوع يافت و بيشتر اوقات در دوبخش اجرا و پخش مي شد:۰

برنامه ي گلها :(گلهاى آواز و موسيقى‌ ايرانى‌) شامل بیش از ۱۶۰۰ برنامه راديــويى بود كه در ظرف ۲۳ سال، از ۱۳۳۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۵۶ تا ۱۹۷۹م)، پخش ميشد. اين برنامه‌ها شامل شرح ادبى‌ و دكلمهٔ شعر همراه با موسيقى‌ بود و در ميان آنها قطعه‌هاى تكنوازى هم وجود داشت. طى‌ بيست و سه سال پخش اين برنامه‌ها از منتقدان بر جستهٔ ادبى‌، گويندگان مشهور راديويى، خواننده ها، تصنيف سازان و موسيقى دانان برجسته ي ايرانى‌ براى شركت در آنها دعوت ميشد. این برنامه ها فقط نمونه‌هاى عالى‌ موسيقى‌ نيستند، بلكه نمونهٔ والاى بيان هنرمندانه و ناب ادبى‌اند.

 برنامه «گل هاي جاويــــدان» :كه درآن يك يا دو ساز ، به همراهي صداي خواننده ، به اجراي برنامه مي پرداختند واشعار برگزیده آن اغلب از شاعران گذشته ومعاصرچون سعدي و حافظ ،وحشی بافقی ، عارف قزوینی ،شهریار،عمادحراسانی ـ بیدل دهلوی ـ ر هی معیری ،نظامی گنجوی ،و.....بود۰

برنامه «گلهاي رنگارنگ» ؛ :كه اشعار آن بيشتر از شاعران معاصري همچون رهي معيري نواب صفا، شهريار ، معيني كرمانشاهي و… انتخاب مي شد۰

از ديگر برنامه هايي كه بعدها به برنامه «گلها» افزوده شد و به آن تنوع وگيرايي بخشيد، " گلهــای صحرایی "و«برگ سبز» بود كه به ساز وآواز و شعرخواني اختصاص داشت .درآغاز برنامه های برگ سبزاين دو بيت شعر خوانده مي شد:۰

چشم بگشا كه جلوه دلـــدار             به تجلي است از دروديوار
اين تماشـــا چو بنگري گويي            لیس فی الدارغیره دیــــار           
                                         

وگاهی برنامه گلها(برگ سبز)بااين جمله هاپايان مي يافت:"اين هم برگ سبزي بود، تحفه درويش ، علي نگهدارتان" ــ " پیوسته دلت شادولبت خنــــدان بـاد "

شاخه گل ، عنوان برنامه اي ۳۵دقيقه اي بود كه به معرفي يك شاعر و خواندن چندبيت از همان شاعر و سپس اجراي يكي از ترانه هاي «گل هاي رنگارنگ » مي پرداخت۰

آنچه باعث دلبستگی  وپیشواز مردم هنردوست از برنامه «گلها» شد، يكي شناخت ژرف مرحوم پيرنيا از شعر، ادب و موسيقي ايران وعامل ديگر، ریزبینی و وسواس او در گزینش  اشعار و قطعات موسيقي بود. بارها يك قطعه موسيقي را مي شنيد وبخشهایی از آن را انتخاب و بخش ديگررا حذف مي كرد. پس از انتخاب شعر، آنها را با موسيقي همنوا كرده و نوارضبط شده را بارها مي شنيد و حتي براي كساني كه به ديدنش مي آمدند، پخش مي كرد واز دیدگاه افراد صاحب نظر بهره مي جست۰

پخش برنامه «گلها» از راديو، موجب تجديد چاپ پی درپی ديوان هاي گوناگون شاعران گذشته ومعاصر ايران ، بالارفتن شناخت و آگاهي هرچه بيشترمردم نسبت به شعروادب فارسي و آشنايي مردم جهان با فرهنگ، هنر، شعروادب ايران زمين شد۰بطورفشرده دستاوردکارنامه ی درخشان "برنامه ی گلها " عبارت است از: گلهای جاویدان 157برنامه ــ گلهای رنگارنگ 581برنامه (این برنامه ازشماره ی 100شروع شده )ــ  برگ سبز312برنامه ــ شاخه ی گل 465برنامه ــ گلهای صحرایی 62برنامه ــ گلهای تازه 201برنامه ــ همراه باصدهاترانه وتصنیف زیباوماندگار.

پس از درگذشت پيرنيا (درسال ۱۳۵۰ش) ، هنرمنداني كه درتهيه برنامه «گلها» نقش داشتند، هركدام به دنبال كار خود رفتند و اوضاع دگرگون شد. ديگران كوشيدند كه راه او را ادامه دهند، اما «گلها»ي آنان رنگ و بوي «گلهاي» پيرنيا را نداشت.

زماني كه پيرنيا دچار سكته قلبي ودربيمارستان بستري شده بود، دكتر معين افشار، دوست یکدل و با وفاي او، كه تا پايان دوره خدمت پيرنيا در راديو، با وي همكاري داشت، سبدي از گل برايش هديه آورد كه بر روي كارت همراه گل ها اين رباعي را نوشته بود:۰

تامهــــردرخشنـــــده ومه تابــان بـــــــــا د       عمرتوچو" گلهـــا"ی تو"جاویــــدان "باد

چون آنهمه " شاخه های گل " ازتوشکفت      " پیوسته دلت شــادولبت خنــــــدان باد"

پیرنیاسرانجام در یازده آبان سال  1350 خورشیدی در سن 71 سالگی در تهران درگذشت روانش شادویادآن بزرگمرد گرامی باد

سایت اینترنتی رادیــــوگلهــــــا (۲۴ساعتـــه ،شبانه روزی )

امروزه خوشبختانه با برنامه رادیو گلهـــــاروزهای باشکوه موسیقی ملی ایران دوباره زنده شده است .رادیوگلهابه پایداری مسعودنوین فرح بخش موسیقی ملی وناب ایرانی راکه شامل آثار ماندگار هنرمندان ونوازندگان برجسته ی ایرانزمین است بصورت 24ساعته ازراه سایت اینترنتی برای دوستداران ودلبستگان آوازوموسیقی ناب ودلنشین ایرانی پخش می کند.اقای فرح بخش درباره ی اهداف رادیوگلهــامیگوید:

"اهداف رادیو گلها: ۱- ارائه ی برنامه های گلهای رنگارنگ ، گلهای جاویدان ، گلهای تازه ، برگ سبز ، و یک شاخه گل از طریق پخش رادیویی ۲۴ ساعته. ۲- انتشار نوشته های دیگر دوستداران برنامه های گلها که از طریق سایتهای اینترنتی به زنده نگاه داشتن یاد هنرمندان و دست اندرکاران عالیقدر این برنامه ها می پردازند . گام اول را برداشته ایم. امید آنکه شما صاحبدلان نیز به یاری ما آمده تا همه در کنار هم برای زنده نگاهداشتن این گنجینه های هنر موسیقی تلاش کنیم. از علاقمندانی که مایل به همکاری می باشند خواهشمندیم در صورتی که از برنامه های گلهای جاویدان ، گلهای رنگارنگ ، گلهای تازه ، برگ سبز ، یک شاخه گل ، و گلهای صحرایی اثر یا آثاری در اختیار دارند و علاقمند به پخش رادیویی آنها می باشند  با ما در رادیو گلها از طریق radiogolha@hotmail.com تماس حاصل نمایند ، باشد که با یاری شما این آثار ارزنده را زنده نگاه داریم"

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱ ـ دوستداران موسیقی اصیل وناب ایرانی  برنامه ی گلها،24ساعته می توانندبه آدرس زیرمراجعه  کرده وتنهابایک کلیک  این برنامه های دلنشین رادررادیوگلهابشنوند:www.radiogolha.com    ـ وهمچنین بانوشتن  : (رادیــوگلهـــا)به زبان فارسی نیزمی توانید به آسانی وارداین برنامه رادیویی شوید.

 

۲ ـ  وبرای دانلودبرنامه ی گلهای تازه ،گلهای رنگارنگ ، گلهای جاویدان ،گلهای صحرایی وبرگ سبزو... به نشانی :گنجینه موسیقی ایرانی ـ http://ardekani.mihanblog.com  ( موسیقی اصیل ایرانی - آرشیو برنامه ی گلها و ...( فرهاداردکانی ) )مراجعه کرده وازلینک همین وبلاگ و ازگنجینه ی برنامه گلهــــا / ویاازوبلاگ http://qwsa.blogfa.com/ـ گلهای رنگارنگ (ترانه هاوآهنگهای سنتی )ـ دانلودفرمایید.

پاینــــده ایــــران  ـ وپاینـــــده گلهای ایرانی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ             

نوشته شده در پنجشنبه بیست و چهارم فروردین 1391ساعت 23:2 توسط بهــــزاد|

تاريخچه سيـــــزده بــــــدر

همانسانکه پيشينه ي جشن نوروز را از زمان جمشيد مي دانند درباره ي سيزده بدر هم میگویند که: جمشيد شاه پيشدادي ایرانیان روز سيزده نوروز را در صحراي سبز و خرم خيمه و خرگاه بر پا مي کند و بار همگانی  مي دهد و چندين سال پی درپی اين کار را انجام مي دهد که در نتيجه اين مراسم در ايران زمين به صورت سنت و آيين درمي آيد و ايرانيان از آن پس سيزده بدر را بيرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبيعت برگزار مي کردند اما براي بررسي ديرينگي جشن سيزده بدر از روي سرچشمه هاتمامي منابع مربوط به دوران قاجار مي باشند و گزارش به برگزاري سيزده به در در فروردين داده اند، از همين رو برخي پژوهشگران پنداشته اند که اين جشن بيش از يکي دو سده ديرينگي ندارد.

اما با ریزبینی  بيشتر در مي يابيم که گواهانی  براي ديرينگي اين جشن وجود دارد دکتر غياث آبادي پژوهشگر تاريخ و فرهنگ ايران باستان و  ستاره شناس در اين باره به گسترش بسيار،  و گوناگوني شيوه هاي برگزاري اين جشن اشاره مي کند که بر پايه ي قواعد مردم شناسي و فرهنگ عامه، هر چقدر دامنه ي گسترش باوري فراخ تر و شيوه هاي برگزاري آن دگرگون  تر باشد، نشان دهنده ي ديرينگي بيشتر آن است. هم چنين مراسم همسانی  که بنابه نوشته ی  کتيبه هاي سومري و بابلي از آن آگاهي داريم، آيين هاي سال نو در سومر با نام« زگموگ» و در بابل با نام«آکيتو» دوازده روز به درازا مي کشيده و در روز سيزدهم جشني در آغوش طبيعت برگزار مي شده. بدين ترتيب گمان میرود که سيزده بدر داراي پیشینه اي دست کم چهار هزار ساله است. دكتر مهرداد بهار در مورد عدد سيزده و روز سيزده بدر نكات جالبي بيان مي ‌دارد كه از وي نقل قول مي ‌كنيم. او مي ‌گويد: "گاهي از خود مي ‌پرسيم چرا نوروز دوازده روز است و سبب وجود سيزدهم برای چيست؟ چرا كار كردن و پرداختن به امور جاري در اين روز نحس است؟ بايد گفت زير تأثير نجوم بين‌النهريني، اساطير نجومي در ايران شكل مي‌گيرد كه بنابر آن هر يك از دوازده اختر كه خود بر يكي از برج‌ هاي دوازده‌گانه فرمانروا است، هزار سال بر جهان حكومت خواهد كرد. از اين رو عمر جهان دوازده هزار سال است و در پايان دوازده هزار سال، آسمان و زمين در هم خواهد شد. بیگمان، اين اسطوره خود نيز ريشه ‌اي بابلي دارد و باور بر آن بوده است كه در اصل، پس از دوازده هزار سال، آشفتگي آغازين باز مي ‌گردد. به گمان انسان دوران  كهن آن چه در كيهان بزرگ (هستي) رخ مي ‌داد، در كيهان ُخرد(در جهان انساني) نيز رخ مي ‌داد؛ اين باور ريشه از همان جا دارد كه گفتيم انسان كه تنها قادر به شناخت نسبي خود بود، جهان را نیزهمسان  از خويش مي ‌گرفت و گمان مي ‌كرد كيهان بزرگ هم چون اوست. با اين باور بود، كه سال دوازده ماهه را را توجيه مي‌ كردند. طبعا ًعوامل نجومي ديگري چون گردش زمین وماه در اين امر و پديد آمدن سال دوازده ماهه مؤثر بوده است، اما توجيه اساطيري سال دوازده ماهه بر اساس عمر دوازده هزارساله‌ي هستي، بهترين توجيهي به نظر مي ‌رسيد كه در چار چوب باورهای  كهن مي‌ گنجيد. جشن ‌هاي دوازده روزه‌ي آغاز سال نيز با اين سا ل دوازده ماهه و دوره‌ي دوازده هزار ساله‌ي عمر جهان پیوسته است. انسان آن چه را در اين دوازده روز پيش مي ‌آمد، سرنوشت سال خود مي ‌انگاشت و گمان مي ‌كرد اگر روز‌هاي نوروزي به اندوه بگذرد، همه‌ي سا ل به اندوه خواهد گذشت. بسياري از اين باورها هنوز برجاست، کوتاه  آن كه دوازده روز آغاز سال نماد و نمایشدهنده ی  همه‌ي سال بود.

 

 

 چرا سيزده را بعضي از مردم بدشگون  مي دانند؟

نخست بايد به اين موضوع توجه داشت که در فرهنگ ايران هيچ يک از روزهاي سال  بدشگون شمرده نشده، بلکه چنانچه مي دانيم هر يک از روزهاي هفته و ماه نام هايي زيبا و در ارتباط با يکي از مظاهر طبيعت يا ايزدان و امشاسپندان داشته و دارند، و روز سيزدهم هر ماه خورشيدي در گاه شماري ايراني تير روز(در زبان اوستايي و پهلوي تشتر يا تيشتر) نام دارد که از آنِ ايزد تيشتر، ايزد پديد آورنده ي باران مي باشد و نياکان فرهيخته ي ما از روي خجستگي، اين روز را براي جشن انتخاب کرده اند. هم چنين هيچ دانشمندي يا هيچ يک از متون کهن از اين روز به بدي ياد نکرده بلکه در بيشتر گفتارهای نوشته شده  و کتاب ها، از سيزدهم نوروز با عنوان روزي فرخنده و خجسته نام برده اند. براي نمونه کتاب«آثار الباقيه» جدولي براي سعد و نحس (نیک وبد)بودن روزها دارد که در آن جدول در برابر روز سيزدهم نوروز کلمه ي«سعد» به معني نيک و فرخنده آورده شده است، اما پس از یورش تازيان و وروداعراب به ايران از اين رو که اعراب هفت روز در هر ماه را نحس مي دانستند و سيزدهم هم جز اين روزها بوده، روز سيزدهم فروردين را هم به اشتباه بدشگون  خواندند.

از سويي ديگر در زمان حکومت صفويان اين بار فرهنگ اروپايي وارد ايران شد که شوربختانه آنان نيز عدد 13 را بدشگون  مي دانستند، و هنوز هم با پيشرفت هاي علمي و تکنولوژيکي سخت  به اين موضوع باور دارند. سيزده را غربي ‌ها به دليل اين كه يهوداي خائن قصد لو دادن حضرت عيسي(ع) را داشت و سيزدهمين نفر از گروه حواريون بود، بدشگون مي‌ دانستند. چنان كه تورات در سفر خروج باب 11 و 12، در روز سيزده‌ي فروردين(= روز سيزدهم سال نو مصري) از برخورد ستاره‌ي دنباله داري با زمين گزارش مي‌ دهد كه در فضاي زمين درخشيده، بطوري كه در افق ايران هم ديده شده است. بر اثر اين برخورد زمين لرزه‌ي سهمناكي روي داده، آتشفشان‌ ها به آتش فشاني پرداخته، كاخ ‌ها ويران گشته و بسياري از مردم جان خود را از دست داده‌اند. از ديگر رسم ‌هاي شوخي آميز روز سيزده كه مشخص نيست نخست از كجا آغاز شده، دروغ روز سيزده است. چنان كه اروپاييان نيز روز اول آوريل كه به روز سيزده‌ي فروردين ما بسيار نزديك است(هر چهار سال يك بار سيزده‌ي فروردين و اول آوريل برابر مي ‌شوند) اين رسم را دارند. بطوري كه روز اول آ وريل سال راديو فرانسه در اخبار ساعت هفت صبح اعلام نمود كه امروز برج ايفل خراب خواهد شد. با شنيدن اين خبر عده‌ي زيادي شگفت زده  و هيجان زده به محل برج رفتند و در آن جا با اعلاميه‌ي دروغ اول آوريل روبرو شدند. که البته تنها به اين ختم نمي شود و نمونه هاي بسيار ديگري مانند ديدن گربه ي سياه، رد شدن از زير نردبام يا گذاشتن کليد روي ميز و بسياري موارد خرافي ديگر وجود دارند در فرهنگ نمادها نيز سيزده را عددي مي ‌دانند كه خود را از نظم هستي جدا كرده و آهنگ طبيعي جهان را دنبال نمي‌ كند. تنها چيزي که در فرهنک ايراني در مورد عدد سيزده وجود دارد و دکتر غياث آبادي به آن اشاره کرده است«بد قلق» بودن عدد13 به خاطر خاصيت بخش ناپذيري آن است اما وقتي درباره ي نيکويي و فرخندگي اين روز بيشتر دقت مي کنيم منابع خردپذیر و مستند به سوابق تاريخي زيادي را مي يابيم همان طور که گفته شد سيزدهم فرودين ماه که تير روز نام دارد و متعلق به فرشته يا امشاسپند يا ايزد مقدس و بزرگواري در آيين زرتشتي است که در متون پهلوي و در اوستا تيشتر نام دارد و جشن بزرگ تير روز از تير ماه که جشن تيرگان است به نام او مي باشد فرودين ماه نيز که هنگام جشن و سرور و شادماني و زمان فرود آمدن فروهرها است و تير روز از اين ماه نخستين تير روز از سال مي باشد در ميان ايرانيان باستان بسيار گرامي بوده و پس از دوازده روز جشن که ياد آور دوازده ماه سال است، روز سيزدهم را پايان رسمي دوره ي نوروز مي دانستند و با رفتن به کنار جويبارها و باغ و صحرا و شادي کردن در واقع جشن نوروز را با شادي به پايان مي رساندند و به قول امروزي ها برنامه پایانی بود بر بزرگ ترين جشن آغازسال نو.

رسومات سيزده بدر يا روز طبيعت

گره زدن سبزه در روز سيزده بدر از جمله رسومي بود که تقريبا تمام زنان و دختران، به خصوص دختران دم بخت و خانه مانده را در بر مي گرفت و به اين شکل انجام مي شد که بايد دو ساقه سبزه را به هم هفت گره بزنند و نيت بکنند تا آرزویشان  روا شود. به همين دليل در اولين فرصت به ميان سبزه ها رفته، دو ساقه آن را در دست مي گرفتند و با خواندن اشعاري، نيت خود را بر زبان مي آوردند. در ابتدا واجب بود بگويند "سبزي تو از من- زردي من از تو "و بعد مناسب با آرزوی خود اشعاري را زمزمه مي کردند خلاصه، با هر گره نيتي کرده و بزرگ ترين دلهره آن ها اين بود که مبادا ساقه نازک سبزه پاره شود و آرزویشان برآورده نشود. بسياري از مراسمي كه در جشن سيزده در ايران برگزار مي‌ شود، معاني اساطيري و تمثيلي دارد. شادي و خنده به معناي فرو ريختن پليدي و انديشه‌ هاي تيره؛ مهرباني و روبوسي، نماد آشتي و استحكام دوستي و پاكيزگي از دشمني و عداوت؛ به آب افكندن سبزه ‌هاي هفت سين به آب رونده نماد فديه به ايزد بانوي آب(آناهيتا)؛ خوردن غذا در دشت نماد فديه‌ي گوسفند بريان؛ گره زدن سبزه براي باز شدن بخت، تمثيلي از پيوند زن و مرد و ادامه‌ي نسل است. از رسم ‌هاي ديگر جشن سيزده بدر كه در گذشته بسيار معمول بوده، شركت در مسابقات بُرد و باختي به ويژه اسب دواني است كه ياد آور نبرد ايزد باران با ديو خشكسالي است. سيزده بدر، روز رهايي از چنگال اهريمن و روز پيوستن به اهوراست. در اين روز خجسته بايستي پنجره‌ ها را گشود و چشم ‌ها را شست. چرا كه انسان ‌ها همراه با زمين و زمان و در و دشت و فرشتگان، به ستايش خداي يكتا مي ‌پردازند و بهاران را جشن مي‌ گيرند. 
 
سرچشمه ها :مرتضی فشمی ـ دکترغیاث آبادی ـ دکترمهردادبهارـ ونشریات

نوشته شده در پنجشنبه دهم فروردین 1391ساعت 19:33 توسط بهــــزاد|

 
     هرروزتــــان نـــــوروز ،نــــوروزتــــان پیـــــروز
 

        

ای آفریـدگارپاک، واهورامزدای دانــاوتـوانــا،

که جهان هستی واین زمین ،وآب وگیـــاه را آفریــدی ،

اینک تورا ،وراستی را،واندیشه های نیک رامی ستاییـم ،

وازتومی خواهیم  ،آرزوی کسانی راکه راست ونیک اندیش ،

ودرست کردارند، وتوآنهـارامی شناسی ،برآورده سـازی ،

ای دانـاوتوانـا، مانیک می دانیـم که تونیایشهـایی راکه ازدل برآیـد،

وبـرای انجامی نیک باشــدپاسخ خواهی گفت .

آفریدگار یکتـا، هنگامی که تورابااندیشه ام شناختم دریافتم که :تویی سرآغازوسرانجام

هستی ،وتویی سرچشمه ی اندیشه ی نیک وآنگاه که توراباچشم دل دیدم ،

دانستــم که :تویی آفریـدگارراستین وتویی داورکـردارمردمـان ،

ای اهورامـزداآفریـدگاربزرگ ، درپرتواندیشه ی نیک ،مارابرافــروزوبرافــراز.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فرارسیدن نوروزباستانی  ـ یادگارنیـاکان مـا- آغازسـال نو،وبـهـــــــار دل انگیز، برهمه ی هم میهنـــان پاکسرشت ،دوستـــان وایرانیـاران نیک اندیش خجسته وهمایون باد.

نوشته شده در پنجشنبه بیست و پنجم اسفند 1390ساعت 21:5 توسط بهــــزاد|

 فرارسیدن جشن باشکوه شب چارشنبه سوری پبشاپیش برشماخجسته باد

زردی من ازتــو  ،  سرخی توازمن 

 
بر خلاف  پنداربافی های بیجاُُُُوبی پایه،گرامیداشت وبزرگداشت  آتش ، نه به دليل پرستش آن كه در واقع نوعي نشانه و اثر از روشنايي و حقيقت اهورا مزداست و نقشي كنايه اي دارد وایرانیان پاکدین وپاکسرشت هرگزآتش پرست نبوده اند.


 جشن سوري و يا آنچه ما امروز آن را چهار شنبه سوري ميخوانيم ، جشني است كه مانند بيشتر جشن هاي ايراني كه به ستاره شناسي بستگي دارند مبدا همه حساب هاي علمي و تقويمي است .

 در آن روز گاران یعنی در سال 1725 پ م پیروان زرتشت بزرگترين حساب گاه شماري جهان را نموده و كبيسه پديد آورده و تاريخ كهن را درست و منظم كرده اند.
بر خلاف بعضي از مناسبت ها اين مناسبت سرچشمه اي كهن و باستاني در تاريخ اين آب و خاك دارد ، و بیجا نيست اگر بگوييم از اهميتي به مراتب بالاتر از نوروز بر خوردار بوده است .
ازين رو شايد از آنچه كه بايسته اين مناسبت تاريخي بوده كمتر به آن توجه شده ! بر ماست كه دست كم در مورد بعضي نكات برجسته آن بيشتر از آنچه تا حال ميدانسته ايم بدانيم.جشن سوري تنها يك جشن ساده نيست ، جشن سوري يك ياد آوري از گوشه اي از تاريخ غرور آفرین  اين آب و خاك است .

دليل توجه به فروغ و روشن كردن‌ آتش :

نگويي كه آتش پرستان بَدند
 پرستندگان پاك يزدان بُدنـــد                        
                           "فردوسي"

فروغ به معني نور و روشنايي است ، بر اساس فرهنگ  زرتشت نوروروشنایی ،از آتش نیزكه يكي از آفرینشهای  اهورا مزدا ميباشد سرچشمه مي گيرد .بر خلاف پنداربافی های بیجا، بزرگداشت وگرامیداشت آتش نه به دليل پرستش آن كه در واقع نوعي نشانه و اثر از روشنايي و حقيقت اهورا مزدا ميباشد و نقشي كنايه اي دارد .

در زمان ايران باستان و همچنين پيروان امروزي آيين بهي(زردشتي) از آنجا كه براي اهورا مزداخالق مطلق گيتي سمت و سويي جغرافيايي و مادي قائل نيستند هر جا كه فروغي ديده شود آن را نشانه اي صوري از وجود روشنايي و حقيقت و وجود اهورا مزدا مي دانند ، از اين روست كه در هنگام نماز رو به فروغ نماز مي گذارند .

در فرهنگ آيين بهي انگره مينو ( از دو بخش انگره + مينو تشكيل ميشود انگره به معني فشرده و خلل رساني است و مينو از «من» مي آيد كه در زبان سنسكريت به معني دانش است ) سبب بدي و زشتي و پليدي در تاريكيست و در نقطه برابر آن سپنتا مينو * ( از دو بخش سپنتا + مينو تشكيل شده در اينجا سپنتا به معناي سود رساني و مينو هم معني پیشین  است ) می باشدكه سبب خير و خوبي و نيكيست و در روشنايي و فروغ جاودان قرارگرفته است .

همچنين آتش در زمان باستان  از بين برنده بيماري و بدي بوده كه اينها همه بدست انگره مينو توليد ميشدند .
از اين جهت و دلايل ديگر براي گرامیداشت آتش است كه در آيين باستاني ايران آتش راگرامی میداشتند و بیشتر مراسم و جشن ها با حضور آتش بر گزار ميشده و مي شود .
 
البته دليل ديگري نيز وجود دارد و آن آتشي است كه زرتشت با خود به همراه داشته و بي دود بوده ، گفتار در مورد آن آتش از حوصله اين نوشتاربیرون است ، براي آگاهی  بيشتر رجوع شود به كتاب فروغ زردشتي ."برگرفته از:سایت عصرایران"

.       ((همه باهم  ــ  جشن بزرگ ملی چهارشنبه سوری ـ پاینده ایران  ))

نوشته شده در شنبه بیستم اسفند 1390ساعت 1:10 توسط بهــــزاد|


 

               داستان غم انگیزوشگفت انگیزدختری عاشق بنام ســوری !

( بخش دوم )

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

            سروده ای پایداروماندگاربه زبان آذری از:استادپرویز اردبیلی *

" ســـوری  " کیمـد یـر ؟ ســوری بیــرگل دی جهنمــده بیتیبدیر!!

فلکین قانلی الیندن بیر آتیلمیش یئره اندی،
بیر فلاکت آنانین جان شیره سیندن سودون امدی،
بوللو نیسگیل شله سین چیگنینه آلدی
تای توشوندان دالی قالدی،
ساری گل مثلی سارالدی
گونو تک باغری قارالدی 

خان چوبانسیز سئله تاپشیرسین اوزون،
یوردوموزا بیر ســـارا * گلدی
بیر وفاسیز یار الیندن یارا گلمز سانا گلدی
بیر یازیق قیز، جان الیندن جانا گلمز جانا گلدی
کئچه جکده الموت دامنه سیندن بورایا درمانا گلدی
بیرآدامسیز سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری کیم دیر؟
سوری بیر گل دی جهنمده بیتیبدیر
سوری بیر دامجی دی، گوزدن آخاراق اوزده ایتیبدیر
سوری یول- یولچوسودور، ایری ده یوخ، دوزده ایتیبدیر
سوری، بیر مرثیه دیر اوخشایاراق سوزده ایتیبدیر
او کونول لرده کی ایتمیش دی ازلدن، اودو گوزدن ده ایتیبدیر
سوری بیر گوزلری باغلی، اوزو داغلی سوزوداغلی،
اولوب هاردان هارا باغلی!
بوشلاییب دوغما دیارین، اوموب البته یاریندان
ال اوزوب هر نه واریندان
قورخماییب، شهریمیزین قیشدا آمانسیز بورانیندان، نه قاریندان
گزیر آواره تاپا، یاندیریجی دردینه چاره، تاپابیلمیر
چوخ سئویر عشقی باشیندان آتا، آمما آتا بیلمیر
اووا باخ آووچی دالینجا قاچیر، آمما چاتا بیلمیر
ایش دونوب، لیلی توشوب چوللره مجنون سوراغیندا
شیرین الده تئشه، داغ پارچالاییر فرهاد اوتورموش اوتاغیندا
تشنه لب قو نئچه گور جان وئری دریا قیراغیندا
گوزده حسرت یئرینی خوشلا ییب ابهام دوداغیندا
وارلیغین سون اثری آز قالیر ایتسین یاناغیندا
سانکی بیر کوزدی بورونموش کوله وارلیق اوجاغیندا
کوزه ریر پیلته کیمین، یاغ توکه نیب دیر چراغیندا
بوی آتیر رنج باغیندا؛ قوجالیر گنج چاغیندا،
بیر آدامسیز، سوری آدلی، الی باغلی، دیلی باغلی!
سوری جان!
اومما فلکدن، فلکین یوخدو وفاسی،
نه قدر یوخدو وفاسی، او قدر چوخدو جفاسی،
کهنه رقاصه کیمین، هر کسه بیر جوردی اداسی،
او آیاقدان دوشه نی، ایستیر آیاقدان سالان اولسون
او تالانمیش لاری ایستیر گونی- گوندن تالان اولسون
او آتیلمیشلاری ایستیر هامیدان چوخ آتان اولسون
او ساتیلمیشلاری ایستیر قول ائدرکن ساتان اولسون
نئیله مک قورقو بوجوردور
فلکین نظمی ازلدن اولوب اضدادینه باغلی
قاراسیز آغلار اولانماز،
دره سیز داغلار اولانماز
اولو سوز ساغلار اولانماز
گره ک هر بیر گوزه له بیر دانا چیرکین ده یارانسین،
بیری انسین یئره گوکدن، بیری عرشه اوجالانسین
بیری چالسین ال آیاق غم دنیزینده،
بیری ساحلده سئوینج ایله دایانسین
بیری ذلت پالاسین باشه چکیب یاتسادا آنجاق،
بیری نین بختی اویانسین
بیری قویلانسادا نعمت لره یئرسیز،
بیریده قانه بویانسین
آی آدامسیز سوری آدلی، ساچلاریندان دارا باغلی!
نئیله مک ایش بئله گلمیش. چور گلنده گوله گلمیش
فلکین ایری کمانینده اولان اوخ آتیلاندا دوزه دگمیش،
دیلسیزین باغرینی ده لمیش
ایری قالمیش، دوزو اگمیش
اونی  خوشلار بو فلک،
ائیل ساراسین سئللر آپارسین،
بلبل حسرت چکه رک گل ثمرین یئللر آپارسین
قیسی چوللرده قویوب
لیلی نی محمللر آپارسین،
خسرووی شیرین ایلن ال اله وئرسین، کئفه دولسون،
سوری لر سولسادا سولسون،
بیری باش یولسادا یولسون،
آخســا بیر اولدوز اگر اولماسا اولدوزلار ایچینده،
بو سماء ظلمته باتماز
داش آتان، کول باشی قویموش،
داشینی اوزگیه آتماز
سن یئتیش سون هدفه،
اوندا فلک مقصده چاتماز،
داها افسانه یاراتماز
سوری، ای باشی بلالی، زمانین قانلی غزالی
سوری بیر قوشدی خزان آیری سالیبدیر یوواسیندان،
ال اوزوبدور آتاسیندان،
جوجه دیر حیف اولا سود گورمه ییب اصلا آناسیندان
او زلیخا کیمی یوسف ایی ین آلمیر لباسیندان
بونا قانع دی تنفس ائیلیه ییر یار هاواسیندان
درد وئرن درده سالیب آمما خبر یوخ دواسیندان
آغلاییب سیتقایاراق بهره آپارمیر دعاسیندان
او بیر آئینه دی رسام چکیب اوستونه زنگار،
اوندا یوخ قدرت گفتار،
اوزو چیرکین، دیلی بیمار،
گنج وقتینده دل آزار،
گوره سن کیم دی گنهکار!؟
گوره سن کیم دی خطاکار!؟

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــبرگردان برگردان شعر:

ســــوری ، گل سرخی  که درجهنم روییـــــد!

بخت برگشته ی دیگری ازدست خونین چرخ وفلک خودرارهاکردوبه پایین آمد(به دنیا آمد)

و از شیره ی جان مادری بیچاره شیرنوشید

کوله بارسرنوشت وتیره بختی خود را به دوش کشید

از هم سن وسالان خود بدور ماندو مانند گل زردی پژمرده گشت

دلش نیز بسان زندگی وروزگارسیاهش تیره وتار شد

دختربیچاره ای که ازدست اندوه وناسازگاری روزگار بجان آمدو روز به روز سیه بخت تر گشت

سارای* دیگر ی به دیارما پای گذاشت تا همانندسارابخاطرجدایی  از دلدار ش (خان چوبان) ،خود را به دست سیل خروشان رودخانه بسپارد

از بی وفایی یاربی وفایش بجان آمدو ،بازخمهای بیشماربه دیاردلداررسید

دختر بیچاره ای که از بیوفایی جانانه اش سخت به ستوه آمد

درگذشته ای نه چندان دوراز دامنه ی کوههای الموت برای درمان دردعشق خود به این دیارپای  گذاشت

دختری بی کس ؛ وبی یاور ، وبی همزبانی به نام سوری ،ماننداسیری که دست وپاوزبانش بسته است .

سوری کیست ! ؟

سوری گلی ست که در جهنم روئیده !

سوری همانندقطره ی اشکی است که از چشم سرازیر نشده ،باشتاب درچهره اش گم شده است !

سوری مسافر راه راستی است – که دربیابان اندوه وبیکسی  گم گشته است
سوری هماننداشعار مرثیه ی غم انگیزسوگواری ست(سروده ی آتشینی ست ) که درلابلای سخنان آتشین گم گشته !

او که از اول از دل ها وازیادهارفته بود بخاطرهمان از چشم ها نیز افتاده است

سوری ؛این دختر چشم وگوش بسته ،سیلی خورده ی زمانه  ،

ورنج  کشیده روزگار وآتشین بیان رانگاه کنید.که از کجا به کجا دلبسته است؟!

زادگاه خود را رها کرده، وبه دنبال دلدار خود، دست از هست ونیست خود برداشته وبه همه چیزپشت پازده است

اززمستان سخت ،سرمای توانفرسا،برف و یخبندان شهر ما (اردبیل )ترسی  به خود راه نداده
اودر به دروآواره ، دنبال چاره دردجانسوزخود می گردداما هرگز راه به جایی نمی بردوپیدانمیکند.
بخاطرسرگردانی خیلی دلش میخواهدعشق را ازسرش رها کند اما نمی توانداین کارشدنی نیست !این عشق رهاکردنی نیست

ببین !به مارال (آهو) نگاه کن ،که بایدشکارباشد نه شکارچی  !به راستی که شگفت انگیزاست ، شکاربدنبال شکارچی می دوداما نمی رسد.(صیادپی صیددویدن عجبی نیست  ـ صیدازپی صیاددویدن مزه دارد)

گویاکاراین دوره وزمانه وارونه شده وروزگار برگشته ؛ لیلی در پی مجنون آواره ی دشت وبیابان گشته واورامی جوید!

شگفت انگیز است !شیرین تیشه بر دست گرفته وبرای اثبات عشق پاک خودسینه ی کوه بیستون رامی شکافد اما فرهاد (ایوب )باآرامش کامل وبی تفاوت دراتاق خانه اش نشسته!

نگاه کن ! ببین !! قـوی خوشپـروبال  ،این پرنده ی عاشق وتشنه لب چگونه بر لب دریا ازتشنگی جان می سپارد!
آرزو و حسرت رسیدن به معشوق را در چشمانش میتوان دید ولبها یش راکه پرازابهام است .
اززندگی چیزی برایش نمانده می رود تاآخرین آثار هستی نیز از رخسارش ناپدید گردد

همانندپاره ی بزرگی ازآتش جاویدان در آتشـدان جدایی  مانده ، آتشی که درزیرخاکستراست !

چون فتیله چراغ روغنی  که روغن اش روبه پایان است ؛روشنایی اش کم کم به کم سویی می گراید

سوری درباغ جدایی اینجابا اندوه ورنج روزگار بزرگ میشود و دراوج جوانی پیروشکسته می گردد
فردی بی نام ونشان ،بیکس وتنها،و دست وزبان  بسته ای به نام سوری !

سوری جان ، دل به دنیا نبند ، این دنیا وفا ندارد

به هراندازه که  وفا ندارد ،به همان اندازه جفایش بیشتر است

این چرخ وفلک همانند رقاصه ی کهنه کار برای هر کسی به گونه ای پایکوبی میکند،

ازپا افتادگان را می خواهد روز به روزهرچه بیشتراز پادرآورد

اوتاراج شده گان را روز به روز تاراج شده تر می خواهد

رهاشدگان را می خواهد بیشتر ازهمه رها یشان کند

اومی خواهدبردگان آزاد فروخته شده را بازخریدکند، دوباره برده ی خودش می کندومی خواهدبفروشد.

چکار میشود کرد سرنوشت چنین است ! گردش چرخ وفلک ازروزنخست  بادوگانگی وناسازگاری همراه است .

ازدیدگاه چرخ وفلک شدنی نیست که سفید بدون سیاه – کوه بدون دره و زنده ای بدون مرده باشد،

موجودات جهان هستی بدون ناسازگاری ودوگانگی معنی وارزشی ندارند.

باید درکنارهرپری زیبارویی / تندیس زشتی نیز آفریده شود

یکی ازآسمان نیکبختی به خاک سیه روزی بیفتد تا دیگری بیجابه اوج عرش اعلا برسد
یکی در گرداب بلا ودریای اندوه شناور شده ودست و پا بزند

ودیگری در ساحل آرامش بانگارخودبه رازونیازعاشقانه بپردازد
یکی پلاس ـ ( لحاف )بدبختی وخواری  زندگی اش را برای آرامش و خواب بر روی خود بکشد

تاستاره ی بخت واقبال دیگری بیداروروشن بماند

اگریکی بیجا وبدون داشتن شایستگی لازم ازآرامش ونازونعمت بهره مندشود،

آن دیگری بایدبارنج واندوه درمیان دریایی ازخون دل شناورباشد!

آهـــااای دختر بیکس وتنها– که ســوری نام داری ، و به جرم عاشقی بجای طناب باگیسوانت به دار آویخته شده ای !.

چه کارمیشودکرد؟! کار روزگار اینگونه است / هرآفت وبلایی که برسد نخست بر دامن گل هامی نشیند

چرخ  کجمدارخشم آلود هنگام پرتاب تیر ازکمان ناراست وکج خود هدف رادرست نشانه می رود

وتیرش بر سینه افرادستمدیده وبی زبان می نشیند.

همه چیز را وا ژگون می کند، کمان ناراست فلک راستی هاراازپامی افکندوناراستی هاپایدارمی مانند.

دلخوشی فلک کجمداردر این است که سارای قبیله ای را به دست سیل بسپارد
دربهاران بلبل درحسرت گل بماندودستاورد گل هارا بر باد دهد

قیس (مجنون )راتک وتنها در بیابان هاگذارده و لیلی را کاروان جدایی باخودببرد

روزگاروارونه همیشه دست شیرین را بجای دست فرهاد دردست خسرومی نهد تاباهم خوش باشند.

گردش روزگاربه این خرسنداست اگر چه سوری ها پژمرده شوند

ویاکسی از شدت بدبختی خاک بر سرش کند به فلک مربوط نیست

اگرستاره ای روشن ازآسمان فروافتدودیگردرمیان ستارگان نباشد، این آسمان  بانبودن یک ستاره تیره وتار نمیشود.

سنگی که از فلاخن فلک افکنده میشود همیشه بر سینه فلک زدگان می نشینداگرتو به آرزوها وخواسته هایت برسی درآن صورت گردش فلک بی رحم دردنیا به آرزوهایش نمی رسد

وبرای آفرینش افسانه ی جدید ،دیگرتوانایی نخواهدداشت

آهـــااای ســـوری – ای که سرنوشت توبارنج وبلاوستم همراه است  – ای غــزال زخمی روزگاروزمانه

........

سوری – گنجشک بی آشیان و بی پناهی ست که دست خزان از آشیانه اش  جدا کرده

از پدر خود ناامیدشده وجدا گشته

افسوس ،همانند جوجه پرنده ایست که  هرگزازپستان مادرش شیرننوشیده   

اومانندداستان یوسف وزلیخابوی پیراهن یوسف به مشا مش نمی رسد .

تنهادلخوشی اش دراینست که درشهر دلداراز هوای یار تنفس کند

دردورنج بسیار ازدست فلک کشیده اما هیچ خبری از درمانش نیست

هنگام نیایش باخداچون آبشار اشک میریزد ،اما  از نیایش خود سودی نمیبرد

سوری آئینه ای است که دست نقاش سرنوشت بر روی آن زنگارکشیده ،گرد و غبار رویش را پوشانیده واین آیینه توانایی  گفتار ونمایان کردن ندارد

ســـوری کسی است که گرد وغبارروزگار بر رویش نشسته و دراوج جوانی افسرده وآزرده خاطرگشته است

 دراین میان گنهکار کیست؟؟؟ دراین میان خطاکار کیست ؟؟؟

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 ـ  استادپرویزعاصم اردبیلی :صالح عاصم كفاش معروف به پرويز كه در شعر خودرا(عاصم)می نامد بسال 1320 ه ش در اردبیل گام  به جهان هستي گذاشت.پدرش نیز داراي ذوق ادبي بود صالح عاصم آموزش ابتدايي را در دبستان سنايي وآموزش میانه  را در دبيرستان پهلوي و صفوي به پايان رسانيد. پس از انجام خدمت وظيفه وارد تربيت معلم تبريز شد و پس از گذراندن دوره ی آموزشي يكساله به زادگاه خود بازگشت و به عنوان آموزگار در دبيرستانهاي اردبيل به تدريس پرداخت .وي در سال1353 به دانشسراي عالي تهران راه يافت ودر رشته ی زبان وادبيات زبان انگليسي به اخذ مدرك ليسانس نائل گرديد. عاصم ،علاوه بر توانایی  در غزلهاي اجتماعي و چار پاره هاي هجايي،منظومه هاي شيوايي نیزدارد .شعر" سوری بیرگل دی جهنمده بیتیبدیر"ازآثارماندگاراین شاعرشیرین سخن است .

 2 ـ  سارای نمادپاکدامنی دختران آذربایجان ــ  پاکدامنی ،وفاداری و آزادگی مهمترین عناصر شخصیتی یک دختر  آذربایجانی را تشکیل میدهند.این پاکدامنی و آزادگی نمودهای بسیار زیبایی در فولکلور و فرهنگ آذربایجان داشته است.یکی از بهترین نمونه شرافت دختران آذری را میتوان در داستان ســـارای جستجو کرد.سارای  هم در دیارآذربایجان داستان غم انگیزی دارد . که فشرده اش  اینست: سالهاپیش دردشت مغان آذربایجان شرقی ساراعاشق یکی ازجوانان هم روستایی اش  بنام آیدین "خان چوپان "بوده وپیمان نامزدی هم بسته میشود.اماخان روستا اورابا زوربه همسری خوددرمی آورد،سارابرای رهایی ازاین ازدواج تحمیلی ،هنگام عروسی وروزی که اورابااسب به خانه ی بخت می بردندازروی اسب وازبالای پل رودخانه خودش رابه دست سیل  خروشان رودآرپاچایی انداخت وبرای همیشه ازچشمهاناپدیدگردید. آهنگ جاودانه ی  ( آپــاردی سئللر سـارانی ـ  سیل ها،سارارابرد!)درباره ی سارای پاکدامن ،یکی از اشعار فولکلور ماندگاروگیرای  آذربایجانی ست که ازآن زمان تاکنون بوسیله خوانندگان (عاشق ها)درشهروروستاهای آذری زبان اجرامیشودواین سرودجاودانه درسینه ی تک تک مردم آذربایجان جای گرفته،درسالهای نزدیک نیزدرباره ی داستان زندگی این دخترستمدیده،یک فیلم سینمایی بانام سارای به کارگردانی  یداله صمدی ساخته شده است ..

3 ـ گرچه ازفاصله ی ماه زمن دورتــــــری    ولی انگارهمین جاوهمین دوروبــــری

ماه می تابــــدوانگارتویی می خنـــــدی       بــادمی آیدوانگارتــویی می گـــــذری !

این داستان گرچه بسیارغم انگیزه اماازیکسوبسی شادمانم که این داستان راستین تااین اندازه درمیان  شماعزیزان بازتاب خوبی داشته ، ازهمه ی دوستان ارجمندکه دردههاکامنت ویژه  وهمگانی من ناچیزراموردمهروستایش وبزرگواری خودشان قرارداده اندسپاسگزارم . آهنگ آن دارم که درباره ی این عاشق باوفادانستنی های  زیادی گرد آوری کنم  .آری این لیلی وش  باشکوه زمانه شایستگی آنراداردکه داستان کامل زندگانی اش نوشته شودوشایسته است همه ی سخنوران وسخن سنجان ، سخنپردازان توانا،چامه سرایان وچکامه سرایان ونویسنگان زرین قلم ایرانزمین درباره ی زندگی  پرازرنج واندوه وسرنوشت غم انگیزوشگفت انگیزوعشق پاک وآتشین وی  اشعارآتشین وجاویدان بگویندوزندگی نامه اش رابنویسند.هنرمندان مردمی درباره اش فیلم وسریال هابسازند.سرگذشت ونام ســوری باوفا وعشق جاودانه اش بایددرتاریخ دلدادگان ودلباختگان  ایرانزمین جاودانه بماند.

نوشته شده در پنجشنبه بیستم بهمن 1390ساعت 21:52 توسط بهــــزاد|

 

داستــان غم انگیـزوشگفت انگیـزدختری عاشق بنـام  ســوری!  

 ( بخش يكم )

" گل مــی کنـــد به بـــاغ نگـاهت جـوانیـم

                                                     وقــتی بروی دامــن خـــود می نشانیـم

داغ جنون قــطره ی اشــکم به چشم تو

                                                    هر چنــد از دو چـشم خودت می چکانیـم

مـن عابــر شــکســته دل خـلـــوت تو ام

                                                      تا بیـکران چشـم خـــودت مــی کشانیم

یک مشـت بغض یخ زده تفسیر می کنـد

                                                     انــــدوه و درد غربــت بــی همـزبــانیـــم

وقــتی پـریــد رنگ تــو از پشت قصه هـا

                                                       تصویـــر شد نهـــایت رنــگــین کـمانیـم

تو، آن گلی که می شــکفی در خیـال من

                                                      پُر می شود زعطـر خوشــت زنـدگانیــم

در کـهـکشان چـشم تو گم می شود دلم

                                                     سرگـشتـــه در نــهایــتی از بی نشانیـم

زیـبـــاتـــرین ردیف غـــزلهـــای من توئی

                                                    ای یـــــار ســــرو قـــامت ابـــرو کمانیــم

                        حـــالا بیـــــا و غــربت مــا را مـــــرور کن

                        ای یــــادگـــــار وســعت سبـــز جوانیــم"

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گل ســرخی که درجهنم روییــــــد! 

 

درروزگاری نه چندان دور( در پایان دهه ی چهل خورشیدی  )یک جوان خوش تیپ وخوش اندام اردبیلی بنام ایوب ...که بعنوان سپاهی دانش دریکی ازروستاهای منطقه ی الموت استان  قزوین مشغول بخدمت سربازی می بوددریکروزبهاری دردامنه ی کوهپایه ای  پرازآلاله هاوگلهای وحشی بایکی ازدختران زیباودلربای روستای محل خدمت آشناشده وارتباط دوستی وعاطفی برقرارمیکنند، نام این دختر " ســوری " است .سوری دخترصاف وساده دل وگل سرسبدروستااورامیبیندوعاشقش می شود ، دل می بازدوداستان عشق وعاشقی ازهمینجاشروع ورفته رفته به اوج خودش می رسد. دیری نگذشت که  دوره ی خدمت سربازی پسرجوان به پایان آمدوسربازجوان کوله بارش رامی بندد ،بی خبروبی سروصداروستاراترک کرده وبه دیارش اردبیل بازمیگردد .پس ازآن چندماه تنهاازراه دوروازراه  نامه نگاری  ارتباط ادامه می یابد تااینکه بعدازمدتی به نامه های عاشقانه سوری پاسخی نمی رسد دراین میان سوری چه میکند؟سوری چشم به راه بازگشت معشوق می ماندوچندسالی درخانه می نشیند، اماهیچ خبری نیست !ازهرمسافری خبرمیگیرد.اماکم کم هرامیدی  به ناامیدی پایان می یابد. . تااینکه سوری بیچاره بناچار بعدازپنج سال  چشم به راه ماندن  دراوج ناامیدی درپی عشق گم شده اش به راه می افتدوبارسفرمی بندد...دریکی ازروزهای بسیارسردزمستانی ودورازچشم خانواده  درلابلای عده ای مسافرکه عازم شهربودندپنهان شد ،خودرابه جاده ی اصلی تهران تبریزرساند وبه اتوبوسی که عازم  اردبیل بودسوارشد.

ازالمــــوت  تااردبیــــل ،به دنبال نیمه ی گمشــده !

سوری به دنبال که می آید؟ از او چه می داند؟ به چه نشانی دنبال او می آید؟آری فقط می داند که عشق او به دیار اردبیل رفته کوله بارش را می بندد و راهی دیار او می شود،به شهرمعشوق  می رسد.او که نشانی نداردچندروزوجب به وجب این شهر را به دنبالش می گرددسرانجام پیدایش می کند اماایکاش پیدانمی کرد . . .سوری باهزاران امیدوآرزوزنگ خانه ای رابصدادرآورد..." (ببخشیداینجاخونه ی آقای ایوب ...است ؟")یک خانمی جوان که بچه ی دوسه ساله ای در بغل داشت دررابازکردوبه سوری گفت:من، همسرایوب هستم! بفرمایید!...وازهمه دردآورتراینکه ایوب هم به وی روی خوش نشان ندادوازگفتگوباوی خودداری کرد.گویی دنیابه دورسرسوری بیچاره چرخید.دختر آواره فهمیدکه جوان عاشق دیروز ، امروز ازدواج کرده ! زن دارد، بچه دارد و زندگی ،همچنین ایوب بعنوان آموزگاردراداره ی فرهنگ استخدام شده زندگی خوبی دارداماازدواج کرده ودیگرکارازکارگذشته است .سوری واقعیت را می بیند، شوک عجیبی بر پیکرش وارد می شود اما دیگر چاره چیست؟.سوری چه می کند؟ آخر عشق او ماورای عشقی است که در ذهن بگنجد!؛عشق اوزمینی نیست  به راستی چه کند؟او نمی تواند دل بکند و از دیاری برود که بوی عشق او را می دهد.او تصمیم به ماندن می گیرد. روزهادرخیابانهاپرسه می زندوشبهادرخرابه ای که روبروی منزل ایوب است می خوابدآن هم درسرمای سخت اردبیل .هر روز دلدارخود را از راه دورودرگوشه و کنار می بیند و به همین بسنده می کند. چندین بار خانواده سوری او را به ولایت خود می برند اما باز هم سوری بی تابی کرده و به شهردلداربازمیگردد .چندین سال از این داستان می گذرد و هم اکنون عاشق و معشوق هر دو پیرند و فرسوده، اما آتش سوزان عشق هنوزدرقلب سوری زبانه می کشدوخاموش نشده است .

می گویندروزهای نخست سوری بی خانمان وآواره ،که خانه وسرپناهی نداشت برای زنده ماندن وبدست آوردن لقمه ای نان خالی درکوی وبرزن شهربناچارگدایی میکرد ،درسرمای سخت وتوانفرسای اردبیل مدتی شبهادرخرابه هامی خوابیدتنهادلخوشی اش این بودکه روزهاازخیابانی که خانه ی ایوب درآنجابودردمی شدو ازهوای یارکه نزدیکش بودنفس میکشید.مدتی هم بعنوان خدمتکاردرمنزل یکی ازبزرگان شهرمشغول بکارشدوسرانجام مردم خوب شهر با کمک هم برای سوری جا و مکان تهیه کردند و سوری را دیگر از اهالی اردبیل می دانند. سوری دیگر هرگز به دنبال عشق دیگری نگشت به عشق نخستین خودوفادارماندویک عمر با شرافت زندگی کرد.به راستی که سوری واژه عشق را به معنای واقعی اش تفسیر کرد اما نه با ادبیات و قلم یا که با شعار. بلکه با دل پاکش  آری به راستی که سوری باوفاوپاکدل تندیس خوشتراش  وخوشنما،ونماددلرباوجاودانه ی  دلباختگان راستین دراین دوره وزمانه است  ...او به تنفس در هوای یار هم دلخوش  است این داستانی است که حقیقت دارد می گویند سوری هنوز هم زنده است و در همین شهر زندگی می کند....وسرانجام اینکه عشق پاک سوری جاودانه خواهدماند! " عشق هرگزنمیمیــــــرد" .

  شعر زیبــای سوری از: استاد عاصم اردبیلی

یکی ازشاعران توانای آذربایجانی بنام عاصم اردبیلی که درشهرخودازنزدیک گواه این عشق آتشین بوده  گوشه ای ازداستان غم انگیزسوری رابه زبان آذری سروده است  این شعر بدون هیچ تردیدی شاهکار شاعر آن است. شاید دلیل جذابیت شعر، واقعی بودن داستان آن باشد. عشق سوری زمینه ای می شود برای شاعر توانای اردبیلی تا شعری بسراید که به راستی  شاهکار است. (این شعر در مجموعه شعر قانلی سحر (سحرگاه خونین) به چاپ رسیده است) که متن آذری وبرگردان فارسی این سروده ی ما ندگاروزیبــارادرپست آینده می آورم  .         دنباله دارد.............

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

1 ـ  " ســوری " نام دخترانه ،نوعی ازریا حین سرخ است (برهان )ورد.نوعی ازگل سرخ وبسیارخوشبوکه آنراگل محمدی نیزگویند(ناظم الاطبا)نام گلی ست سرخ رنگ وهرگل ولاله که سرخ باشدسوری گویند(غیاث اللغات )گل سرخ چون لاله ومانندآن (فرهنگ رشیدی ) ـ سرچشمه لغتنامه ی دهخدا.

2 ـ سپاه دانش نام یک نهادآموزش‌دهنده بودکه در دوره فرمانروایی  حکومت پیشین و نخست وزیری اسداله علم در سال ۱۳۴۱ خورشیدی بنیاد نهاده شد .تاسال 41خورشیدی درروستاهای ایران ازمدارس نوین خبری نبودوآموزش سوادقدیم ومرسوم دینی تنهابوسیله ی  مکتب دارهاودرمکتب خانه ها انجام می گرفت .در سطح کشور و در میانگین رده‌های سنی ،۸۵٪ ایرانیان در بیسوادی کامل زندگی می کردند تنها راه بیرون آمدن از بیسوادی بهره گرفتن از نیروی دانش‌آموختگان ایران بود. این سپاه از دانش‌آموختگان دختروپسرازدورهٔ کامل متوسطه تشکیل می‌شد که بر پایهٔ لایحه‌ی مصوبه بهمن‌ماه ۱۳۴۱ مجلس شورای ملی ایران  برای خدمت درمدارس روستاهای کشوربوجودآمد   . آموزگاران سپاه دانش دختروپسریک دورهٔ ۴ ماهه را در مراکز آموزشی ارتش  می‌گذراندند و با درجهٔ گروهبانی (وبالباس ویژه ی سپاهی دانش )برای خدمت در سپاه دانش به وزارت آموزش و پرورش گمارده می‌شدند. خدمت آنان در سپاه دانش، خدمت زیر پرچم آن‌ها به شمار می‌آمد. تا سال  1357ش .ه بیست و هشت دوره از پسران و هجده دوره از دختران در این سپاه خدمت کردند که شمار آنها به بیش از یک صد هزار تن رسید. همه خدمات‌ فرهنگی و اجتماعی را سپاهیان دانش به رایگان انجام می‌دادند.دختـــران و پســران دیپلمه، لیسانسیه، فوق لیسانس و آنهایی که دارای درجه دکترا  در رشته‌های پزشکی و یا رشته‌های دیگر بودند و خدمت زیر پرچم را می بایستی انجام دهند، پس از یک دوره کارآموزی چهار ماهه بین این سه نهاد ، سپاه دانش ، سپاه بهداشت وسپاه ترویج وآبادانی تقسیم می‌شدند. دانش نوین روزومدرسه های جدید،کشاورزی مکانیزه  وبهداشت همگانی تادورترین روستاهای ایرانزمین بوسیله ی آنان گسترش یافت. ــ سرچشمه : ویکی پدیا.(برای آگاهی بیشتردراین باره به "دانشنامه ی آزادویکی پدیا "مراجعه فرمایید)

 

نوشته شده در جمعه هفتم بهمن 1390ساعت 12:10 توسط بهــــزاد|

 

 در خاطر منی ، همیشه دریادمنی !

 

"در دفتر شعرم

وقتی به نام تو می رسم

خیالم ابری می شود

و چشمانم بارانی

که آرام شروع به باریدن بر نام تو می کند


تو بزرگ می شوی

جوانه می زنی

و سبز می شوی

گل می دهی


و من

چون قطره ی شبنم

میان گلبرگ های آغوشت به خوابی عمیق فرو می روم .

اینجایی !

نشسته بر زورق خیال من

بر بستر زلال برکه ی احساس

و با پوست لطیف و نازک خویش

پرنیان موجهای مهربان آب را متبرک می کنی

اینجایی

درست در میان موجهای قلب من...

تو همیشه در یاد منی

آسمان به آسمان،

کوچه به کوچه

رویا به رویا.

هر جایی که می نگرم با منی.

اما ...

دلم برایت تنگ می شود !!!
"

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت : بدون شرح !

نوشته شده در دوشنبه پنجم دی 1390ساعت 15:30 توسط بهــــزاد|

 دلقکان وچاپلوســان درعصرناصرالـدین شـــاه !     ـــ (بخش دوم)


اگـرزبــاغ رعیت، ملک خـــــوردسیبی   بــرآورنــــــدغلامـــان اودرخت ازبیـخ

به پنج بیضه که سلطــــان ستم روادارد    زننـدلشکریانش هـــــــزارمرغ به سیخ   "سعــــدي "

قرن نوزدهم میلادی سر آغازدگرگونیهای شگفت انگیزوبرق آسادراروپابود.امادرمیهن ماناصرالدین شاه واطرافیانش ،بی خبرازپیشرفتهای بزرگ اروپــا درزمینه ی دانش های گوناگون وتکنولوژی ،برویه ی کودکانه وبسیاراحمقانه به مزه پراکنی دلقکان وچاپلوسی های درباریان سرگرم ودلخوش بودند.قبله عالم شب وروزخودرابه کامرانی بازنان حرمسراوبامسخرگی ولودگی بادلقکان ومطربان می گذراند. درحالیکه فقروپریشانی ومحرومیت ،عقب ماندگی ونادانی میهن مارادرتاریکی وحشتناکی فروبرده بوددردربارشاه قاجاردلقکانی چون : حبیب دیوانه ــ شغال الـدوله ــ کریم شیره ای ــ شیخ شیپور ـ ملیجک و....... به لودگی ومسخرگی مشغول بودندوباگفتن لطیفه هاوباانجام کارهایی که گاه بسیارزشت بودکوشش میکردندقبله ی عالم رابخندانندوانعامی دریافت کنند.

                                                                            

حسین نوربخش نویسنده ی دوکتاب «دلقکهای مشهوردرباری  ـ وکریم شیره ای دلقک دربارناصرالدین شاه قاجار »می نویسد:

 درعصرقاجاریه درمملکت ماکاردلقک بازی آنقدربالاگرفته بودکه هرمقام ودستگاهی برای خوددست کم یک دلقک داشت .دلیل این کارهم خیلی روشن بود،زیراوقتی شخص قبله ی عالم دردربارخودبه اندازه ی یک لشکر،دلقک وملقک ومسخره ودیوانه ، ندیم ولوطی ورقاص وآوازه خوان ومطرب وغیره داشته باشد،دیگران که نایب السلطنه ـ والی وحاکم ونایب الحکومه باشند،چرابرای نشاندادن جلال وجبروت دستگاه خویش دلقک نداشته باشند؟

شیخ شیپـــور : تن پوش مبارک است !

شیخ حسین مشهوربه« شیخ شیپــور»ملقب به امین العلماازدلقکهای دوره ی ناصری ومظفری ونیزدوره ی محمدعلی شاه واحمدشاه بود.وی موردتوجه میرزاعلی اصغرخان اتابک اعظم واقع شده بود.شیخ شیپورآدمی بودبلندقامت وبسیاربدریخت .گردنی کلفت داشت ونیزشکمی گنده وصدایی همانندصدای گاو،می گویندیک وقتی ناصرالدین شاه به مجلسی واردشدشیخ شیپورهم درآن مجلس حضورداشت به محض اینکه شیخ شیپوراورادیدگفت :حضرت گاوتشریف آوردند،تعظیم کنید!.ناصرالدین شاه امرکردفورااوراریسمان بیاندازند(یعنی اوراخفه کنند).فراشهای غضب(آدمکشان ) برای اجرای دستور برسراوریخته خواستندکه کاراورابسازند.دراین میان میرزاعلی اصغرخان اتابک اعظم که درمجلس می بود  نزدشاه میانجیگری اوراکردوموردبخشش واقع شدوازمرگ رهایی یافت .ونیزمی گویند: روزی شیخ شیپوردرحضورناصرالدین شاه بازی درمی آوردومسخرگی میکرد.ناصرالدین شاه دستوردادکه بعنوان جایزه وخلعت ،پالان الاغی راآورده وپشت اوبگذارند.پالان راروی پشتش گذاشتند،مدتی خرشدوصدای الاغ ازخوددرمی آوردسپس باکمال خونسردی شروع کردبه پاک کردن پالان ودرضمن تمیزکردن باخودمی گفت :تن پوش مبــارک است ،تن پوش مبارک است ! (ناصرالدین شاه گاه لباس خودرابه رجال موردتوجه هدیه می دادوچون لباس قبله ی عالم بود،آن راتن پوش مبارک می گفتند!)

 چاپلوسی وتملق گویی طاووس به " قبله ی عالم " !

درباریان ازهررویدادی برای چاپلوسی وتملق گویی بهره می بردند.عین السلطنه درروزنامه ی خاطرات خویش می نویسد:

« دودانه طاووس تازه به باغ آورده اند، یکی ازطاووسهافوراچتری زده ایستادناصرالدین  شاه تماشامی کرد.حضاربرای چترزدن این طاووس چیزهاگفتند،یکی ازچاپلوسان بنام حاجی آقامی گفت : طاووسهاازجانب خــدا،قبله ی عالم راتبریک وتهنیت عرض می کنند!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 اولین تلفن همراه موجوددرایران متعلق به ناصرالدین شاه بوده است .!

اولین تلفن همراه متعلق به ناصرالدین شاه بود+عكس

 

 به گزارش خبرنگار "سرویس فضای مجازی " خبرگزاری فارس، اولین تلفن همراه موجود در ایران متعلق به ناصرالدین شاه بوده است.
شكل و شمایل این تلفن همراه كه در سال 1230 تولید شده است، به تلفن‌های همراه امروزی شباهتی ندارد. این تلفن همراه در سفرها همراه ناصرالدین شاه بوده وقطعات سنگین آن رابرروی اسب ویاقاطرحمل میکردندو در زمان نیاز به كابل‌های كشیده شده بین راه وصل و با مخاطب مورد نظر تماس تلفنی برقرار می‌شده است. این تلفن دارای راهنمای فارسی بوده و ساخت كارخانه البیس شهر زوریخ می‌باشد.
 
تصاویـری ازمـوبایل ناصـرالدین شــاه!
 
تلفن همراه ناصرالدین شاه
 
 
تلفن همراه ناصرالدین شاه
 
farsnews.com
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سرچشمه: ایران درعصرناصرالدین شاه ـ محمودحکیمی

 

نوشته شده در پنجشنبه بیست و چهارم آذر 1390ساعت 19:1 توسط بهــــزاد|

 

 خیزش رهایی بخش کاوه ی آهنگروفریـــدون ـ (بخش پایانی ) ـ

- همهٔ بزرگان وموبدان از ترس جانشان با ضحاک هم داستان شدند و بر دادگری او گواهی دادند، ضحاک ستمگر و تند خو بود. از ترس خشمش همه بر دادگری ونیکی و بخشندگی ضحاک ستمگر گواهی نوشتند.
. درست در همین هنگام بانگی از بیرون به گوش ضحاک رسید که دادوفریاد می‌کرد - فرمان داد تا کسی را که فریاد می‌کند به نزدش ببرند - او کسی نبود جز کاوهٔ آهنگر.
کاوه فریاد زد که ای ستمگرفرزندان من همه برای ساختن خورش مارانت کشته شدند و هم اکنون واپسین  فرزندم را نیز میخواهند بکشند - ضحاک فرمان می‌دهد تا فرزند او را آزاد کنند و از کاوه می‌خواهد تا او نیز آن گواهی را مُهر کند.

چوبرخواندکاوه همان محضرش    بدان سوی محضربکرداوســرش

خروشید:کای  پایمـــــردان دیو     بریده دل ازمهـــرکیهــان خدیـــــو

همه سوی دوزخ نهادیـــــدروی     سپردیــــددلهــــابگفتــــــــاراوی

خروشیدوبرجست لرزان زجای     بدریـــدوبسپـــردمحضربپــــــــای

گــــرانمایه فرزنـــددرپیش اوی    ازایوان برون شدخروشان بکوی

کاوه گواهی نامه  (استشهادنامه )راپاره پاره کرده به زیر پا می‌اندازد و بیرون می‌رود. سران از این کار کاوه به خشم می‌آیند، از ضحاک می‌پرسند چرا کاوه را زینهار دادی؟ او پاسخ می‌دهد که نمی‌دانم چرا، پنداشتم میان من و او کوهی از آهن است و دست من بر کاوه کوتاه.

درفش کاویانی و چرایی نام آن

چوکاوه بـــــــــــرون شدزدرگاه شــــاه      بــــروانجمن گشت بـــــــــازارگــــاه

همی بر خروشیــــــــد و فریاد خوانـد       جهـان را سراسر ســوی دادخوانـــد
از آن چـرم کاهنگـــــــران پشت پای       ببنـــــــــدنـــــــد هنگام زخـــــم درای
همی کاوه آن بر ســر نیــــزه کــــرد       همانگه ز بازار برخاست گـــــــــــرد
خروشــان همی رفت نیـــزه به دست       که ای نامــــداران یـــــزدان پــرست
کسی کو هــــــوای فریـــــدون کنــــد       ســــر از بنـــد ضحاک بیــــرون کنــد
بپویید کاین مهـتـــــر آهــــــــرمنست       جهـــان آفـرین را به دل دشمن است
به پیش فریــــــدون فـــــرخ شویــــم       به جان و تن و چیز یک رخ شـــویم
همی رفت پیش اندرون مــــــرد گرد       سپــاهی برو انجمن شـد نه خــــــرد
ندانست خود کاو فریـــــدون کجاست       سـراندر کشیــــد و همی رفت راست
بیامــــــد به درگاه ســــــــالار نـــــــو       بدیــدنــــدش از دور بــرخاست غــــو
چو آن پوست بر نیـــــزه بر دیـــد کی       به نیکی یکی اختــــر افکنــــــــد پی
بیــاراست آن را به دیبــــــــای روم        ز گوهـــــر برو پیکــــــــر و زر بوم
بــــزد بر سر خویش چون گـــرد ماه      یکی فال فرخ پی افکنــــــــده شـــــاه
فـروهشت ازو سـرخ و زرد و بنفش      همی خوانــــــدش کاویــــــانی درفش
از آن پس هـر آنکس که بگرفت گاه      به شاهی به ســــر بر نهـــــادی کلاه
برآن بی بهـا چـــــرم آهنگـــــــــران      بــــرآویختی نوبنــــــو گوهــــــــــران
ز دیبـــــای ــپرمایه و گوهـــــــــران       بـر آنگونه گشت اخــتـــر کاویــــــان
که اندر ســـر نیزه خورشــیــــد بـود       جهـــان را ازو دل پر امیــــــــد بــــود

کاوه وقتی از بارگاه ضحاک بیرون می‌آید چرم آهنگریش را بر سر نیزه‌ای می‌زند و مردم را گرد خود گروه می‌کند و به سوی فریدون می‌روند.این در جهان نخستین بار بود که پرچم به دست گرفته شد تا دوستان از دشمنان شناخته شوند.فریدون با دیدن سپاه کاوه شاد شد و آن پرچم را به گوهرهای گوناگون بیاراست و نامش را درفش کاویانی نهاد.فریدون پس از تاجگذاری پیش مادر می‌رود و رخصت می‌گیرد تا به جنگ با ضحاک برود. فرانک برای او نیایش می‌کند و آرزوی کامیابی. فریدون به دو برادر بزرگ‌تر از خودش به نامهای کیانوش و پرمایه می‌گوید تا به یاری آهنگران رفته و گرزی مانند سر گاومیش بسازند. آن گرز را «گرز گاو سر» می‌نامند.
نبـــردسرنوشت ساز،وپایـــان کار ماربدوش  ستمگر!

فریدون در روز ششم ماه (ایرانیان به روز ششم ماه خرداد روز می‌گفتند) با سپاهیان به جنگ ضحاک رفت. به نزدیکی اروند رود که تازیان آن را دجله می‌خوانند می‌رسد.

فریدون از نگهبان رود خواست تا همهٔ سپاهیانش را با کشتی به آن سوی رود برساند. ولی نگهبان گفت فرمان پادشاه است که کسی بدون فرمان  و مُهر فرمانروا اجازه گذر از این رود را ندارد. فریدون از شنیدن این سخن خشمگین شد و بر اسب خویش «گلـــرنگ » نشست و بی باکانه به آب زد. سپاهیانش نیز به پیروی از او به آب زدند و تا آنجا داخل آب شدند که زین اسبان به درون آب رفته بود. چون به خشکی رسیدند به سوی دژ (قلعه) ضحاک در گنگ دژهوخت رفتند.

فریدون یک میل مانده ، دژ ضحاک را دید. دژ ضحاک چنان سربه آسمان می‌کشید که گویی می‌خواست ستاره از آسمان برباید. فریدون بی درنگ به یارانش می‌گوید که جنگ را آغاز کنند و خود با گرز گران در دست و سوار بر اسب تیزتک، چو زبانهٔ آتش از برابر دژبانان ضحاک جهید و به درون دژ رفت. فریدون، نشان ضحاک را که جز به نام پرودگار بود، به زیرکشید. با گرزگران سردمداران ضحاک را نابود ودیوخون آشام رابازداشت کرد ...

به بند کشیدن فریـــــدون «دیوخون آشام »را در کوه دماوند

فریدون هنگامی که بر ضحاک ماردوش چیرگی پیدا می‌کند به ناگاه سروشی بر وی فرو آمده و او را از کشتن ضحاک اژدهافش باز می‌دارد و از فریدون می‌خواهد که او را در کوه به بند کشد. در کوه نیز، هنگامی که او قصد جان ضحاک می‌کند، سروش، دیگر بار، از وی می‌خواهد که ضحاک را به کوه البرزودماوند برده و در آن جا به بند کشد.، ضحاک به دست فریدون کشته نمی‌شود، بلکه او را در شکافی بن‌ناپدید، با میخ‌های گران بر سنگ فرو می‌بندد....وسرانجام فریدون کامگاربرتخت پادشاهی ایران نشست .

بنابه گفته ی شاهنامه ، پادشاهی فریــدون پانصـــدسال بود:

فریـدون چوشدبرجهــــان کامگار        بــدوشــادشــد گــردش روزگار

چوبرتخت شاهی نشست استـوار        ندانست جزخویشتن شهــــریار

برسم کیــــــان تـــاج وتخت مهی       بیــاراست بــــــاکاخ شاهنشهی

به روزخجسته ســــــرمهــــرماه       بسربــــرنهـــادآن کیــــانی کلاه

زمانه بی انـــــدوه گشت ازبــدی        گــرفتنــدهــرکس ره ایــــــزدی

دل ازداوری هـــــابپـــرداختنــــد        بآیین یکی جشن نـــوساختنــــد

 

نوشته شده در یکشنبه ششم آذر 1390ساعت 20:30 توسط بهــــزاد|

 

عاشق سرمست وبی پــــروامنـــم

                                    بی خبــــرازخویش وازدنیـــامنـــــم

دردل دشت جنـــــــــــــون آواره ام

                                    گــردبادســــــرکش صحـــرامنــــم

رنگ آسـایش ندیـــــدم درجهـــــان

                                   مــــوج بی آرام این دریـــــامنــــــم

ازغــم بی همــزبــانی ســــوختــم

                                    شمع بی پــــروانه ی تنهــــامنـــم

درنگــاه ســرکشم پنهــــــان تویی

                                    دردوچشــــم دلکشت پیـــدامنـــم

گرچه همچونشمع یکشب زنده ام

                                    فـارغ ازانـــدیشه ی فــــردامنــــم

بســکه بـــاجـان ودلـــــم آمیختی

                                  کس ندانــــداین تـوهستی یامنـــم

                                                                      " رهــی "

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت۱ : بگوش همنفسان آتشین سرودم من / فغان مرغ شبم ، یـانــوای عودم من ؟.../ رهی

 پی نوشت۲ :بی توبرگ پاییـــزم ، ازدلم خبــــرداری ؟ / عاشقانه می ریــزم ، ازدلم خبـرداری ؟.../؟

پی نوشت۳ :دوستان گرامی شعربرگزیده دراین پست وهمچنین سروده های پست پیشین دارای مخاطب ویژه نیست .ازاشعاررهی ومشیری خوشم میاد، خیلی !

پی نوشت۴ : زیبای من سلام !

نوشته شده در چهارشنبه بیست و پنجم آبان 1390ساعت 18:30 توسط بهــــزاد|

 مالاله ایم وبهــره ی ماغیـرداغ نیست !

 ...

ای آتشین لاله ...چون روی یـاری !

برآن دل خونین ،بگو داغ که داری ، بگو داغ که داری !؟...

                                                                        " رهـــی "

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 تو ، آسمـــان آبی وآرام وروشنی !

بگذار سر به سينه ي من تا كه بشنوي

                                                آهنگ اشتيــــــاق دلي درد منـــــــــد را

شايد كه بيش از اين نپسندي به كار عشق

                                              آزار اين رميـــــــده ي ســـر در كمنـــد را

بگـــذار ســــــر به سينه ي من تا بگويمت

                                       اندوه چيست، عشق كدامست، غم كجاست

بگــذار تا بگويمت اين مرغ خسته جـــان

                                          عمريست در هـواي تو از آشيــان جداست

دلتنگم، آنچنـان كه اگــــر بينمت به كام

                                          خواهــم كه جــاودانه بنـــــــالم به دامنت

شايــــد كه جاودانه بمــاني كنــــار من

                                            اي نازنين كه هيچ وفـــا نيست بــــا منت

تـو آسمــان آبـــــي آرام و روشنـــــي

                                           من چون كبـــوتري كه پـرم در هـواي تــو

يك شب ستاره هاي تو را دانه چين كنم

                                           با اشك شـــرم خويش بريـــزم به پاي تـو

بگـــذار تا ببوسمت اي نوشخنـــــد صبح

                                              بگــذار تا بنوشمت اي چشمه ي شراب

بيمار خنده هاي توام ، بيشتـر بخنـــــد

                                              خورشيـــد آرزوي مني ، گـــرم تر بتـاب

                                                                     " مشیـــری "

  

نوشته شده در چهارشنبه یازدهم آبان 1390ساعت 9:30 توسط بهــــزاد|

یــادی ازسـوخته دل خراســان ،یغمــای نیشــابوری

قرعه ی دانش بنام خشت مالی می زنـد

آفــرین بـرخاک شاعــرپــرورایـــــــران من!

نخستین جشنواره توس (جشنواره ی بزرگداشت جایگاه شاهنامه و فردوسی )پدیده ای شگفت انگیز،وبه باورتنی چندازادیب نمایان ،پدیده ای ناباورانه به همراه داشت .پیدایش شاعری ناشناخته درگستره ی شعروادب آن روزگار(تابستان سال ۱۳۵۴ش  )سخن سرایی که نه تنهاسروده هایش بلکه ریخت وقیافه اش هم برای شماری ازباشندگان جشنواره شگفت انگیزمی نمود.اوهیچ همانندی به آنهانداشت ،شاعری بود "خشت مال " باپوشاکی ساده وروستایی وبیانی به سادگی وزیبایی چشمه ساران ،سخنانش نیزهمانندی بسیاری باخودش داشت ،به همان سادگی ،به همان پاکی ، به همان بی پیرایگی .

 ـ هیاهوبرخاست ونشریات دست آویزتازه ای یافتند.همه جاودرهمه ی نشست هاوگردهمایی های ادبی  سخن ازیغمابود،حیدریغمای نیشابوری ،شاعرخشت مال خراسانی ،درجشنواره ی توس غوغاکرده بود.درپیرامونش پنـداربافان افسانه هاسـاختند،داستـان هاپرداختند،راست ودروغ هابرهم بافتنـدکه : کی هست ...؟ ازکجاآمده ...؟چه کرده ...؟وچگونه شاعرشده ...؟!

اندیشمندان پاکدل ونیکوسرشت ازپاکدلی وراستی هاکه دررخساروسخنانش یافته بودندزبان به ستایش گشودندوکوته اندیشانی که چشم بینانداشتندازراه (کافرهمه رابه کیش خودپندارد)باهووجنجال مدعی شدندکه : کاسه ای زیرنیم کاسه است ونیرنگی درکاراوست .زخم زبان هازدند،سرزنش هاونکوهش هاکردندوتاآنجاپیش رفتندکه اورابه گناه کم سوادی وروستانشینی به شعردزدی بدنام کردند.وچون شوندی پابرجابرای اثبات بدنامی وی نیافتند،بی پروایی کینه توزانه رابدانجاکشاندندکه درمقام آزمایش وی برآمدند،تامشتش رادرنزدهمگان بازکنندوکوس رسوایی اش رابردروبام بکوبنــد...چراکه نه ؟!

آنهاکه ازمعاصران "حزین لاهیجی "بی دست وبی پاترنبودند،چرابایداجازه می دادندبی نام ونشانی یک لاقباوپابرهنه ازراه برسدوجای آنهاراتنگ کند؟شگفتاکه هرگزازخودنپرسیدند: ماخودازکدام دانشکده پایان نامه ی " امیــرالشعرایی " گرفته ایم که به دستاویزآن توانایی آزمودن دیگران راداشته باشیم ؟!

اما،خوش نشین خیام وعطارنه تنهاناسازگاری نکرد،بلکه مهمانان ناخوانده راباآغوش بازپذیرفت وبااینکه رودرروی ناسزایش گفتند،باشکیبایی وخوشرویی هیچ آیینی ازمهمان نوازی رافروگذارنکردوباآنکه تاتوانستنددرآزردنش کوشیدند،تاآنجایی که درتوان داشت ازپذیرایی وآیین های نیکرفتاری پیشوازوبدروددریغ نورزید.

وآن گاه که ناخوانده مهمانان بازبانی خشکیده درکام ودستی درازترازپای خانه اش راترک میکردند،درپاسخ به آن تنگ چشمان چکامه ای دندان شکن سرود،چکامه ای که آشکارابرپاکدلی وی گواه است .آن کس که رمزورازشاعری راچنانکه هست بشناسدآشکارا می بیند سخنان کوبنده اش پتکی است که پابرجایی وی رابرکرسی پذیرش میخکوب می کند.واین است آن چکامه ی ماندگار(باکمی فشرده سازی )،سندی گویابرپاکنهادی یک روستایی آزاده ووارستگی وبینش ژرف شاعری راستین :

مطرب آهنگی بزن ، دمســــازباافغــــــــان من      تارســدبـــرزهــره ، فریـــادشــــــررافشــــــــان من

هرکه جان خواهدازاین محفل برون گرددکه باز     شعله بــرایجـــادهستی می زنـــدنیـــــــــــران من

همتی ای مـــرگ تاازدل خروشی برکشـــــــم       کاین فضـــاتنگ است بهــــــرعــرصه ی جولان من  

دوستــان راصحبت نان من است اندرمیــــــان      تنگ چشم است ُآن که می گویــدسخن ازنان من

من بـرای نـــان به صدسلطــان نمی آرم نیــاز       این من و،این پینه هـــای دست من ،بـــرهان من  

بی تامــل خانه بـــرفـــرقش فــــــــرومی آورم        گـــرگـــــــذارد،نعمت دنیـــــاقــــــدم بـرخوان من

کلبه ای دارم زخشت وگل ،که کاخ خسروان         ســــــــرفــــرودآرد،به کاخ بی درودربـــــــــان من

خانه من خانه ی عشق وصفاودوستی ست        نـــان عبرت می خـــوردازخوان من مهمــــان من

گــرچـراغم نیست ،شب ازمــاه وروزازآفتــاب        روزوشب ،جشن وچــراغانی ست درایـــــوان من

من ســــوادازگـــردش دورزمــــــان آمـــوختم       این چنین درسی ست اندرمکتب آســــــــــان من

گربمیرم درزبــــــــان من بیان شکوه نیست        تــانبنـــــددخط شکــــوه نقش بردیـــــــــــــوان من

بس سخن درسینه دارم ،گرسرم بری چونای      بعــــــدمـــردن ناله خیـــزدازتن بی جـــــــــان من

خسته شدبــازوی سنگ انـــدازهاو،بــرزمین       ســرنگون برگی نشــــد،ازشاخه ی ایمــــان من

قرعه دانش بنـــــــــام خشت مالی می زند       آفــــرین برخاک شاعـــــرپــــرورایـــــــــــــــــران من

درخراســـــــان آنقدرگوهــــــربپــــاشم ازادب       تابرنـــــداین طرفه راشیـــــــرازازاستــــــــــان من

بـــوی گـــــردمــرقدعطـاروخیــــام است، این      شعـــرهای دلنشین ،ازچشمه ی جوشــــان من

آنچنانم شعــرازاعماق اعضاســــرکشیــــــد       کزدهـــان بیـــرون شـــدوآگه نشـــددنــــــدان من

روزی اندردشت ،بـــــادازدست من دفترربود       گوش کن این قصه ی پرشــــــورازعنــــــــوان من

روبســوی چرخ بردو،من به خودمیگفتم این :     بـــادســــوی آسمانهـــامی بـــــرددیــــــــوان من

عیش وشـــــادی ازبرای دیگران من شاعرم       رنج بی پایــــــان چــــــرخ واژگــــــــــــون ازآن من

تامبــــــاد،ازگــرمی خورشیــــدمنت برکشم       اشک دیــــــده روزهایخ بست برمــــــــــژگان من

پشت خـــودمالم گه خارش ،به دیوارضخیم       تــانخارانــــدزمنت پشتـــم ،انگشتــــــــــــان من

می نویسم شعرباانگشت ،اندرخشت خام       گــــــربهـــــــای خامه ودفتـــــــرنشـــدامکان من

ناجوانمـــــــــردم ،گـــرازکوی فقیران پاکشم        گـــــربچــرخنــــــد،اختـــــران چرخ بافـــرمان من

جای اندرسینه ی اهل هنـــــــر،خواهدنمود      من اگــــــرگشتم فنــــا،اشعــــارجاویـــــــدان من

                               گــــربه اوج اختـــــــرگـــــــــردون زنـم کاخ جلال    

                              خاک زیــــرپای یــارانــم من ،ای یـــــــــاران من

 "یغما"که دراصل اهل جندق وبیابانک بودوباکوچ پدرش به خراسان وماندن وی دریکی ازروستاهای نیشابور،به " یغمای نیشابوری "نامورشده بود،دوازده سال پس ازسرودن این چکامه (اسفندماه ۱۳۶۶ش )جهان خاکی رابدرودگفت وبه دستیاری دوستان نیشابوری اش درگلگشت بین آرامگاه عطاروخیام به خاک سپرده شد.روانش شادویادش همواره گرامی باد. 

سرچشمه : کتیبه ونشریات آن روزگار

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پی نوشت ۱ ـ سازمان جشنواره توس به ریاست فرح پهلوی در سال ۱۳۵۳ خورشیدی بنیان شد. این سازمان برگزار کننده جشنواره توس برای بزرگداشت استاد ابوالقاسم فردوسی توسی و شاهنامه بود. از نخستین وظایف سازمان دعوت بزرگان ادبیات پارسی و شاهنامه شناسان ایرانی و خارجی به توس و برگزاری جشنواره همه ساله توس بود. فرح پهلوی نخستین جشنواره توس را در ۲۳ تیر ۱۳۵۴ خورشیدی در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی گشود. هدف از برگزاری جشنواره توس زنده کردن روح جوانمردی از راه بازگو کردن داستان‌های حماسی، اخلاقی و پهلوانی بود و بازگشت به ریشه‌های باستانی فرهنگ و اقوام ایرانی. جشنواره توس با ترتیب دادن برنامه‌های جانبی شامل نمایش، نگارگری ایرانی، نقاشی قهوه خانه‌ای، سینما، موسیقی، نقالی، ورزش باستانی، و نمایشگاه‌های بی شمار به یک فستیوال ملی تبدیل گردید و شاهنامه و فردوسی را به میان مردم برد..:(ویکی پدیا)

پی نوشت ۲ ــ در نخستین جشنواره یک خشت مال چامه سرا با فیلم "شاهنامه و مردم" به کارگردانی حسن ترابی به همه معرفی شد. در این فیلم کارگردان پیوند گروه‌های گوناگون را با چامه‌های استاد ابوالقاسم فردوسی به تصویر در آورده بود. ارزش این فیلم در خشت مال و جامه سرایی بود به نام " حیدر یغما " که باهنرنقاشی و خشت مالی در این فیلم رل خود را بازی می‌کرد.: (ویکی پدیا)

پی نوشت ۳ ــ نخستین دیوان اشعارشادروان حیدریغماشاعرخشت مال نیشابوری به کوشش سعیدکاویانی  درسالهای گذشته چا پ شده است  .

نوشته شده در شنبه بیست و سوم مهر 1390ساعت 18:24 توسط بهــــزاد|

مـاربــدوش ستمگــر ، و خیــزش کاوه ی آهنگــــر ــ ( بخش دوم )

خواب دیـــــدن ضحاک

 سالیان دراز ضحاک به ستم و بی داد پادشاهی کرد و گروه بسیاری از مردم بی گناه را برای خوراک ماران به کشتن داد.راستی ودرستی نیکی وهنرازکشور رخت بربست .ضحاک فریبکارویارانش افزون برشکنجه وکشتارجوانان برومندایرانزمین ـ دروغگویی ،جادوگری رمالی ،دزدی وچپاول دارایی های مردم، فریب ونیرنگ وخـرافات، رویه کاری (تظاهروظاهرسازی )،ستایشگری بیجاوچاپلوسی رادربرنامه ی کشورداری خودبکاربستند. کینه او در دلها نشست و خشم مردم بالا گرفت. یک شب که ضحاک در کاخ خفته بود در خواب دید که ناگهان سه مرد جنگی پیدا شدند و بسوی اوروی آوردند. از آن میان آنکه کوچک‌تر بود و پهلوانی دلاور بود بر وی تاخت و گرز گران خود را بر سر او کوفت. آن گاه دست و پای او را با بند چرمی بست و کشان کشان به‌طرف کوه دماوند کشید، در حالی که گروه بسیاری از مردم در پی او روان بودند.

ضحاک به خود پیچید و ناگهان از خواب بیدار شد و چنان فریادی برآورد که ستونهای کاخ به لرزه افتادند. ارنواز دختر جمشید که در کنار او بود حیرت کرد و سبب این آشفتگی را جویا شد. چون دانست ضحاک چنین خوابی دیده‌است گفت باید خردمندان و دانشوران را از هر گوشه‌ای بخوانی و از آنها بخواهی تا خواب تو را بگزارند .

ضحاک چنین کرد و خردمندان و خوابگزاران را به بارگاه خواست و خواب خود را باز گفت. همه خاموش ماندند جز یک تن که بی باک تر بود. وی گفت:«سرورمن ، گزارش خواب تو این است که روزگارت به پایان رسیده و دیگری به جای تو بر تخت شاهی خواهد نشست. فریدون نامی در جستجو ی تاج و تخت شاهی بر می‌آید و تورا با گرز گران از پای در می‌آورد و در بند می‌کشد.» از شنیدن این سخنان ضحاک مدهوش شد. چون به خود آمد در فکر چاره افتاد. اندیشید که دشمن او فریدون است. پس دستور داد تا سراسر کشور را بجویند و فریدون را بیابند و به دست او بسپارند. دیگر خواب و آرام نداشت.

زادن فریـــــدون

از ایرانیان آزاده مردی بود بنام آبتین که نژادش به شاهان قدیم ایران و تهمورس دیو بند می‌رسید. زن وی فرانک نام داشت. از این دو فرزندی نیک چهره و خجسته زاده شد. او را فریدون نام نهادند. فریدون چون خورشید تابنده بود و فره و شکوه جمشیدی داشت.

آبتین بر جان خود ترسان بود و از بیم ضحاک گریزان. سر انجام روزی گماشتگان ضحاک که برای مارهای شانه‌های وی در پی خوراک می‌گشتند به آبتین بر خوردند. او را به بند کشیدند و به دژخیمان سپردند.فرانک، مادر فریدون، بی شوهر ماند و وقتی دانست ضحاک در خواب دیده که شکستش به دست فریدون است بیمناک شد. فریدون را که کودکی خردسال بود برداشت و به چمن زاری برد که چراگاه گاوی نامور به نام "بُر مایه " بود. از نگهبان مرغزار بزاری در خواست کرد که فریدون را چون فرزند خود بپذیرد و به شیر "برمایه" بپرورد تا از ستم ضحاک دور بماند.
نگهبان مرغزار پذیرفت و سه سال فریدون را نزد خود نگاه داشت و به شیر گاو پرورد. اما ضحاک دست از جستجو بر نداشت و سر انجام دانست که فریدون را برمایه در مرغزار می‌پرورد. گماشتگان خود را به دستگیری فریدون فرستادا. فرانک آگاه شد و دوان دوان به مرغزار آمد و فریدون را برداشت و از بیم ضحاک رو به دشت گذاشت و به جانب کوه البرز روان شد. در البرز کوه فرانک فریدون را به پارسائی که در آنجا خانه داشت و از کار دنیا دور بود سپرد و گفت«ای نیکمرد، پدر این کودک فدای ماران ضحاک شد. ولی فریدون روزی سرور و پیشوای مردمان خواهدشد و کین کشتگان را از ضحاک ستمگر باز خواهد گرفت. تو فریدون را چون پدر باش و او را چون فرزند خود بپرور.» مرد پارسا پذیرفت وبه پرورش فریدون کمر بست. فردای آنروزگماشتگان به مرغزاررسیدندامااوراپیدانکردندضحاک ازخشم دستوردادگاوبرمایه راکشتندوخانه راآتش زدندوازخانه ای که فریدون درآن زندگی میکردچیزی برجای نماند

آگاه شدن فریـــدون ازپشت (نیاکان ) خود

سالی چند گذشت و فریدون بزرگ شد. جوانی بلند بالا و زورمند و دلاورشد. اما نمی‌دانست فرزند کیست. چون شانزده ساله شد از کوه به دشت آمد و نزد مادر خود رفت و از او خواست تا بگوید پدرش کیست و از کدام نژاد است.

آنگاه فرانک راز پنهان را آشکار کرد و گفت«ای فرند دلیر، پدر تو آزاد مردی از ایرانیان بود. نژاد کیانی داشت و نسبتش به پشت تهمورس دیوبند پادشاه نامدار می‌رسید. مردی خردمند و نیک سرشت و بی آزار بود. ضحاک ستمگر او را به دژخیمان سپرد تا از مغزش برای ماران خورش ساختند. من بی شوهر شدم و تو بی پدر ماندی. آنگاه ضحاک خوابی دید و اختر شناسان و خواب گزاران گفتند که فریدون نامی از ایرانیان به جنگ وی بر خواهد خاست و او را به گرز گران خواهد کوفت. ضحاک در جستجوی تو افتاد. من از بیم تو را به نگهبان مرغزاری سپردم تا تورا پیش گاو گرانمایه‌ای که داشت بپرورد. به ضحاک آگاهی رسید. ضحاک گاو را کشت و خانه ما را ویران کرد. ناچار از خانه بریدم و تو را از ترس مار دوش ستمگر به البرز کوه پناه دادم.»

خشـم فریــــــدون

فریدون چون داستان را شنید خونش به جوش آمد و دلش پر درد شد و آتش کین در درونش زبانه کشید. رو به مادر کرد و گفت:«مادر، اکنون که این ضحاک ستمگر روزگار ما را تباه کرده و این همه از ایرانیان را به خاک و خون کشیده من نیز روزگارش را تباه خواهم ساخت. دست به شمشیر خواهم برد و کاخ وایوان او را با خاک یکسان خواهم کرد.»

فرانک گفت:«فرزند دلاورم، این سخن از روی دانایی نیست. تو نمی‌توانی با جهانی در افتی. ضحاک ستمگر زورمند است و سپاه فراوان دارد. هر زمان که بخواهد از هر گوشه ی کشور صد هزار مرد جنگی آماده کارزار به خدمتش می‌آیند. جوانی مکن و روی از پند مادر مپیچ و تا راه و چاره کار را نیافته‌ای دست به شمشیرمبر.»
بیم ضحاک ازفریـــدون و گرفتن گواهی بر دادگری خویش

از آن سوی ضحاک از اندیشه فریدون پیوسته نگران و ترسان بود و گاه به گاه از وحشت نام فریدون را بر زبان می‌راند. می‌دانست که فریدون زنده‌است و به خون او تشنه.ضحاک چنان از فریدون به ترس و بیم افتاده بود که تنهاراه چاره وعوامفریبی  رادرآن دیدکه بزرگان و نامداران را انجمن کند تا بر دادگری و بخشندگی او گواهی بنویسند و آن را مُهر کنند

روزی ضحاک فرمان داد تا بارگاه را آراستند. خود بر تخت عاج نشست و تاج فیروز ه بر سر گذاشت و دستور داد تا موبدان شهر را بخوانند. آنگاه روی به آنان کرد و گفت:«شما آگاهید که من دشمنی بزرگ دارم که گرچه جوان است اما دلیر و نام جوست و در پی بر انداختن تاج و تخت من است. جانم ازاندیشه این دشمن همیشه در بیم است. باید چاره‌ای جست: باید گواهی نوشت که من پادشاهی دادگر و بخشنده‌ام و جز راستی و نیکی نورزیده‌ام تا دشمن بد خواه بهانه کین جوئی نداشته باشد. باید همه بزرگان و نامداران این نامه را گواهی کنند.»

دنباله دارد..........

نوشته شده در پنجشنبه سی و یکم شهریور 1390ساعت 0:11 توسط بهــــزاد|

 

ستــارخان ،ســـردارملی

در بين مرداني که براي پدافند از مشروطيت و آزادی  ملت ایران دست به شمشیر(اسلحه)  برده و آنرا پس از استبداد کوچک  دو مرتبه بازگردانيدند، ستارخان سردار ملي پایگاه نخست  را دارد؛به راستی که او قهرمان مشروطيت ايران است.نامبرده از گردان وسرداران بسیاربزرگ جنبش مشروطه‌ خواهی ایران، و نامور به سردار ملی است که در ایستادگی  تبریز  جانفشانی‌های بسیاری کرد.در سال 1325 ق انجمن ايالتي آذربايجان درپی  رشادتهاي وی و همرزم او باقرخان به آنان لقب سردار ملي و سالار ملي پیشکش   نمود.

درگرماگرم نبرد شدیدسردارملی بانیروهای محمدعلی شاه قاجارونیروهای اشغالگروجنایتکارروس ،ژنرال کنسول روس برای وی پرچم روسیه فرستاده بود و تضمين مي کرد که اگر تسليم شود از پیگیری  محمدعلي شاه دل آسوده باشد، اما او میهن پرست تر از آن بود که این پیشنهاد را بپذیرد .در تاریخ  آمده است که ستارخان به کنسول روس (پاختیانوف) که می‌خواست بیرقی از کنسولخانه ی خود به سر در خانه ستارخان زند و او را در پناه دولت روس نگهدارد ُ،پاسخ دندان شکنی دادوگفت: «ژنرال کنسول، من می‌خواهم که هفت دولت به زیر بیرق دولت ایران بیایند. من زیر بیرق دولت بیگانه نمی‌روم.»

تبریـــــز،غــرق درآتش وخون ـ اما پایدارواستوارهمچون سهندوسبلان!

پس ازاینکه محمدعلی شاه مجلس شورای ملی رابوسیله ی لیاخوف روسی به توپ بست وباهمکاری میهن فروشان و واپسگرایان  وبیگانه پرستان درباری شمارزیادی از آزادیخواهان ومشروطه خواهان راناجوانمردانه کشت ویابه زندان انداخت میتوان گفت دیگر درهمه جای ایران فرمانروایی  مشروطه وآزادی بپایان رسیده بود.خفاشان خون آشام استبدادودشمنان آزادی برروی جنازه ی شهدای راه آزادی ایران سرگرم جشن وپایکوبی بودند اماجشن وشادمانی آنان ازسرکوب ملت دیری نپاییدودراین هنگامه  ناگهان درتبریزمعجزه ای شگفت انگیزرخ داد، ستـــارخان فرزنـدرشیدملت ایــران باگروه بسیاراندکی درتبـریزبپاخاست ونخست دریک خیزش  جسورانه وشگفت انگیزپرچمهای روس وبیرق های سفیدی راکه شمارزیادی ازمردم تبریزبناچاربرای درامان ماندن ازیورش نیروهای دولتی و استبداد وبه نشانه ی تسلیم برسردرخانه های خودبرافراشته بودند،به تنهایی وشخصادرمحله ی "امیرخیز"به پایین کشیدوخوابانید،درپی آن شوروهیجان وجوش وخروش وموج آزادی خواهی دوباره سراسرشهرتبریزرافراگرفت . ستارخان باهمرزمانش دربرابراستبدادمحمدعلی شاه قاجاربیگانه پرست ووطن فروش ، ایستادگی وجانفشانی کرد  آنقدر ایستادگی کرد تا مجاهدين محلات ديگرتبریز به جنبش آمدند و نیروی دولت را عقب راندند. اين ایستادگی دلیرانه ، به محمدعلي شاه آشکارساخت که خیزش و ایستادگی  تبريز امري جدي است و ممکن است کار آن شورش بالاتر گيرد و کار به جاهاي باريکتر بکشد. اين بود که عين الدوله(چشم دولت استبداد !!) را به محاصره تبريز فرستاد و از عشاير و خوانين نیروی جنگی  و اسلحه خواست. ستارخان نخست اردوی ماکو را فراری  نمود و سپس لشکر عين الدوله را برق آساوبادلیری درهم شکست وعقب نشاند پس ازنبردهای بسیارسنگین ونفسگیربانیروهای استبدادکه گاهی سنگربه سنگروبیشتـــرتن به تن وخانه به خانه می بودسرانجام  پس ازیازده ماه جنگ ومحاصره بر تبريز چیره  شد وآزادی ازدست رفته رابه ایران بازگردانید.همگام باجانفشانی های ستارخان ومیهن پرستان آزاده وسرافرازتبریز ُ،آزادیخواهان سراسرکشوردوباره جان تازه ای گرفتند وبایورش همزمان نیروهای انقلابی  (انقلابیـــون آذربایجان،تهران، لرستان وبختیــاری ،گیــــلانی ،مازنــدران، اصفهــانی ،کردستـان ،قفقازی وهم میهنـان مبارز ارمنی و....)برای آزادسازی پایتخت، تهـــران به تصرف نیروهای مشروطه خواه و آزادیخواهان درآمد.محمدعلی شاه ازکاخ استبداد فرارکرد وباخواری وخفت به همراه خانواده ویاران هم فکرش به سفارت روسیه ی جنایتکارپناهنده گردیدودوران استبدادوحشتناک وی به پایان رسید.

 پیــــام آذربایجــــان

الاخطّـــــــه ی آذرآبـــــــــــــــــــادگان     تویی قبله ی مرزوبــــــوم کیــــــــــان

تـویی ملک کیخســـــــروکیقبـــــــــــاد     کیـــان زاده ای وکیـــــــــــانی نــــــژاد

به بـاغ تــوبلبــل چوخوانــــدســـــرود    به ایــــران پرستـــــان فرستـــــددرود

هــرآن لالــه کـــزخاک تــوبردمیـــــــد     زخـون شهیــــــــــدانت گردد پدیــــــــد

تن مملکت راگـــــرامی ســــــــــــری     ســرملک راارجمنـــــدافســـــــــــــری

تـــویی زان ایــــران وایـــران تراست     گرت خوانم ایـــــران ویـژه رواست

چوشیـراست ایــران وتـوبچه شیـــــر     چــرا نالی ازجــــورگرگان پیـــــــــر!

پرستنـــده ی شیــروخورشیــــــدباش       به رسـم فریــدون وجمشـــيــــد باش

زآثـــــارایـــــران صـــــدآتشـکـــــــده       به هــــــرجـایگـــاهت رده بــــــررده

سهنـــــــدت گـــــــواه بسی کـــــارزار      زگـــــردان ایـــــــــران زمین یادگــار

دریــغ است بااین همــه فـــــروجــــاه     کنی ســـرزمین نیـــاکان تبـــــــــــــاه

دریـــغ است کزفتنـــه ی چنـــــــد تن       نمـــــایی دل آزرده مـــــــــــــام وطن

پیامت دهـــــدمام ایـــران ، مــــــــدام       که ای پـــــــــورآزاده ی نیـکنـــــام

توسی قــــرن بــــــودی نگهــــدارمن       پرستنـــــــده ی نام وآثــــــــــــارمن

نمــــــودی دراین راه پیکـــارهـــــــــا       رهانــــدی مــــراازبـلا  بـــارهــــــا

به گـــــــــــردان و،آزادگـــــــانت درود     به ســــــالاروستـّـــــــــارخانت درود

خوش آن روزگاری که بــودم جـــوان     دلیـــــروتوانـــاچوشیــــرژیـــــــــــان

کنــــون پیـــــــرم ودرکف غم اسیـــــر     نگهـــــدارپـــــــروای این مام پیــــــر

کنـــون جان من خست دست سپهــــــر     زبون گشتــم ازگــردش ماه ومهــــر

نکــوگفت استـــــــــادایــــــــران پرست     تومشکن که ماراجهـان خودشکست

                                         *********

زپیغــــام مام جگــــــرســـوختــــه      دل وجـــان ماگــــــرددافــــروختــه

خروشیم وپاسخ دهیــم اشکریـــز      که: ای مـادرارجمنـــــدعزیــــــــز

جزاین نیست ماراکنــــون آرمــــان     که درحفظ خاکت فشـــانیم جــــان

زخاک تودست بــــــــدان دوربــــاد      همی چشم بدخـــواه توکــوربـــاد

محال است کــــزچندتن بی هنــــــر      کشــی مادراجــوروبینی خطـــــــر

چگونه دراین کشــــــورایــــــزدی      برومنـــــــدگــــرددنهـــال بـــــــدی

به مشت گــران یابدازماجــــــواب      هرآن کس که این ملک خواهدخراب

چه خوش گفت استـــاد دانای توس      که درملک شعــروادب کوفت کوس

 چوايــــران نباشــد تن من مبـــــاد       چنین دارم ازموبـــــــــدپاک یـــــــاد              

 چکامه از:استادمحمدامین ریاحی                                      

 

نوشته شده در چهارشنبه دوازدهم مرداد 1390ساعت 13:30 توسط بهــــزاد|

مـاربدوش ستمگـر ، وخیــزش کاوه ی آهنگـــــر ( بخش یکم )

جمشیدیکی ازبزرگترین فرمانروایان ایران زمین است بنابه گفته ی  شاهنامه درزمان پادشاهی وی برای نخستین بارکارهای بزرگی برای پیشرفت وشهریگری (تمدن) بشرانجام گرفت برای نمونه :آب کردن آهن وساختن ابزارآلات زندگی وجنگ افزار، بکاربردن داروهای گیاهی برای درمان بیماری هاـ بافتن پارچه ازالیاف وپشم حیوانات ـــ بکارگیری نخ وسوزن برای دوختن لباس ــ ساختن خشت وآجربرای خانه سازی ودیوارکشی  ــ ساختن گرمابه ـ وبیرون آوردن جواهرات وسنگهای قیمتی مانندیاقوت بیجاده وسیم وزرازسنگهاـ وهمچنین بکارگرفتن خوشبوها مانندعودعنبرگلاب ودیگرموادخوشبوـ گروهبندی کشاورزان وسپاهیان وسایرگروهها برای کارآیی بیشتر ـ وبزرگترازهمه بنیان گزاری جشن زیباوجاویدان نــوروزدردوران فرمانروایی جمشیدبود.
واماافسوس درپایان عمر براثرخودبزرگ بینی وغروربیش ازاندازه سخنان نسنجیده ای برزبان آوردوخودرابالاتروبرترازهمه ی جهان آفرینش دانست .با این ناسپاسی بزرگ ،فره ی ایزدی ( که همان یاری وپشتیبانی وروشنایی جاویدان اهورامزداست )ازوی برگشت ودرمیان سپاهیان آشوب وبلوابرخاست .دراین هنگامه بودکه ضحاک تازی زمان رادریافت وبه ایران تاخت .شماری ازسپاهیان ایران که درجستجوی پادشاهی نوبودندندانسته به اوروی آوردندوناآگاه ازبیدادوستمگری ضحاک اورابرخودفرمانرواکردند.ضحاک بابهره گیری ازپریشانی وآشفتگی سپاهیان ایران  وبانیرنگ وفریب وبازور برسرزمین آریاچیره شد.

ضحاک سپاهی فراوانی آماده کرد و به دستگیری جمشید فرستاد. جمشید تا صد سال خود را از دیده‌ها نهان می‌داشت. اما سر انجام در کنار دریای چین بدام افتاد. ضحاک فرمان داد تا او را با ارّه به دو نیم کردند و خود تخت و تاج و گنج و کاخ او را به زوردردست گرفت. جمشید سراسر هفتصد سال زیست و هرچند به فره وشکوه او پادشاهی نبود سر انجام به تیره بختی از جهان رفت. جمشید دو دختر خوب رو داشت: یکی شهر نواز و دیگری ارنواز. این دو نیز در دست ضحاک ستمگر گرفتار شدند و از ترس به فرمان او در آمدند. ضحاک هر دو را به کاخ خود برد و آنان را به همراهی دو تن دیگر (ارمایل و گرمایل‌) به پرستاری و خورشگری ماران گماشت.

دوران ضحاک هزارسال بود. رفته رفته هنـر،خردمندی ،نیکی و راستی نهان گشت ،دروغگویی ورویه کاری (ظاهرسازی )، دزدی وناراستی چاپلوسی ،خرافات وفریب ونیرنگ ، جادوگری ورمالی ،گزند وعوامفریبی ،وچپاول دارایی های مردم آشکارشدودرسرزمین آریاگسترش یافت .  در آن زمان هرشب دو مرد را می‌گرفتند و از مغز سرآنان خوراک برای ماران ضحاک فراهم می‌آوردند. روزی دو تن بنامهای ارمایل و گرمایل چاره اندیشیدند تا به آشپزخانه ضحاک راه یابند تا روزی یک نفر که خونشان را می‌ریزند، رها سازند. گماشتگان ضحاک هر روز دو تن را به ستم می‌گرفتند و به آشپزخانه می‌آوردند تا مغزشان را خوراک ماران کنند. اما شهر نواز و ارنواز و آن دو تن که نیک دل بودند و تاب این ستمگری را نداشتند هر روز یکی از آنان را آزاد می‌کردند و روانه کوه و دشت می‌نمودندتادرآنجابدورازدسترس دژخیمان پنهان شوند و به جای مغز او از مغز سر گوسفند خورش می‌ساختند. بدین سان هرماه سی جوان را آزاد می‌ساختند و چندین بُز و میش بدیشان می دادند تا راه دشتها را پیش گیرند.

داستان ضحاک با پدرش

ضحاک تازی فرزند امیری  دادگر به نام مرداس بود. اهریمن که در جهان جز فتنه و آشوب کاری نداشت کمر به گمراه کردن ضحاک جوان بست. پس خود را به شکل مردی نیک خواه و آراسته درآورد و نزد ضحاک رفت و سر در گوش او گذاشت و سخنهای نغز و فریبنده گفت. ضحاک فریفته او شد. آنگاه اهریمن گفت:«ای ضحاک، می‌خواهم رازی با تو درمیان بگذارم. اما باید سوگند بخوری که این راز را با کسی نگویی.» ضحاک سوگند خورد.

اهریمن چون بی بیم (مطمئن) شد گفت:«چرا باید تا چون تو جوانی هست پدر پیرت فرمانروایی  کند؟ چرا سستی می‌کنی؟ پدرت را از میان بردار و خود پادشاه شو. همه کاخ و گنج و سپاه از آن تو خواهد شد.» ضحاک که جوانی تهی مغز بود دلش از راه به در رفت و در کشتن پدر با اهریمن یار شد. اما نمی‌دانست چگونه پدر را نابود کند. اهریمن گفت:«اندوهگین مباش چاره این کار با من است.» مرداس باغی دلکش داشت. هر روز بامداد از خواب برمی‌خواست و پیش از دمیدن آفتاب در آن به نیایش می‌پرداخت. اهریمن بر سر راه او چاهی کند و روی آن را با شاخ و برگ پوشانید. روز دیگر مرداس نگون بخت که برای نیایش می‌رفت در چاه افتاد و کشته شد و ضحاک ناسپاس بر تخت امیری  نشست.
فریب اهریمن

چون ضحاکفرمانروا شد، اهریمن خود را به صورت جوانی خردمند و سخنگو آراست و نزد ضحاک رفت و گفت:«من مردی هنرمندم و هنرم ساختن خورشها و غذاهای شاهانه‌است.»

ضحاک ساختن خورش  و آراستن سفره را به او واگذاشت. اهریمن سفره بسیار رنگینی با خورشهای گوناگون و گوارا از پرندگان و چهارپایان، آماده کرد. ضحاک خشنود شد. روز دیگرسفره رنگین تری فراهم کرد و همچنین هر روز خورش  بهتری می‌ساخت.

روز چهارم ضحاک شکم پرور چنان شاد شد که رو به جوان کرد و گفت:«هر چه آرزو داری از من بخواه.» اهریمن که جویای این زمان بود گفت:«سرورمن ، دل من از مهر تو لبریز است و جز شادی تو چیزی نمی‌خواهم. تنها یک آرزو دارم و آن اینکه اجازه دهی دو کتف تو را از راه بندگی ببوسم.» ضحاک پرک (اجازه )داد. اهریمن لب بر دو کتف وی  نهاد و ناگاه از روی زمین ناپدید شد.
روییدن مار بر دوش ضحاک

بسیارشگفت انگیزست ،بر جای بوسهٔ لبان اهریمن، بر دو کتف ضحاک دو مار سیاه روئید. مارها را از بن بریدند، اما به جای آنها بی درنگ دو مار دیگر روئید. ضحاک پریشان شد و در پی چاره افتاد. پزشکان هر چه کوشیدند سودمند نیافتاد.

وقتی همه پزشکان درماندند اهریمن خود را به نمای پزشکی ماهر درآورد و نزد ضحاک رفت و گفت:«بریدن ماران سودی ندارد. داروی این درد مغز سر انسان است. برای آنکه ماران آرام باشند و گزندی نرسانند چاره آنست که هر روز دو تن را بکشند و از مغز سر آنها برای ماران خورش بسازند. شاید از این راه سرانجام، ماران بمیرند.»

اهریمن که با آدمیان و آسودگی آنان دشمن بود، می‌خواست از این راه همه مردم را به کشتن دهد و تخمهٔ آدمیان را براندازد.
 
ضحاک، دستورداد تا جمشید را به دو نیم کنند.

در همین روزگار بود که جمشید را خود بینی فرا گرفت و فره ایزدی از او دور شد. ضحاک زمان را دریافت و به ایران تاخت. بسیاری از ایرانیان که در جستجو ی فرمانروای نو بودند ندانسته وبایک ندانم کاری بزرگ تاریخی به او روی آوردند و ناآگاه از بیداد و ستمگری ضحاک او را بر خود فرمانروا کردند.

ضحاک سپاهی فراوانی آماده کرد و به دستگیری جمشید فرستاد. جمشید تا صد سال خود را از دیده‌ها نهان می‌داشت. اما سر انجام در کنار دریای چین بدام افتاد. ضحاک فرمان داد تا او را با ارّه به دو نیم کردند و خود تخت و تاج و گنج و کاخ او را به بافریب وزوردردست گرفت. جمشید سراسر هفتصد سال زیست و هرچند به فره وشکوه او پادشاهی نبود سر انجام به تیره بختی از جهان رفت.جمشید دو دختر خوب رو داشت: یکی شهر نواز و دیگری ارنواز. این دو نیز در دست ضحاک ستمگر گرفتار شدند و از ترس به فرمان او در آمدند. ضحاک هر دو را به کاخ خود برد و آنان را به همراهی دو تن دیگر (ارمایل و گرمایل‌) به پرستاری و خورشگری ماران گماشت.

گماشتگان ضحاک هر روز دو تن را به ستم می‌گرفتند و به آشپزخانه می‌آوردند تا مغزشان را خوراک ماران کنند. اما شهر نواز و ارنواز و آن دو تن که نیک دل بودند و تاب این ستمگری را نداشتند هر روز یکی از آنان را آزاد می‌کردند و روانه کوه و دشت می‌نمودند و به جای مغز او از مغز سر گوسفند خورش می‌ساختندوسرانجام بدست فریدون ازبندضحاک رهایی یافتند.

خواب دیدن ضحاک

چوضحاک برتخت شدشهریـــار    براوسالیــــان انجمن شدهزار

سراســــرزمانه بدوگشت بــاز      برآمــــــــــدبرین روزگاری دراز

هنرخوارشد، جادویی ارجمنـد      نهـــان راستی ،آشکاراگزنـد

شده بربدی دست دیوان دراز        زنیکی نبودی سخن  جزبراز

ندانست خودجزبـــــدآموختن       جزازغارت وکشتن وسوختن

...... دنباله دارد

نوشته شده در جمعه بیست و چهارم تیر 1390ساعت 11:56 توسط بهــــزاد|

شـــاهنـامه ،شنـاسنــامه ی ملی مــا ! ـ ( ۲)

کلید خـــردراتــودادی به من      تودادی به من یاد،عشق وطن

بــودتابجـــاگـــــردش روزگار      سخن برمــــــدارتوداردقـــــرار

دکتــرنسرین خزاعی :

" این شعررابمناسبت برگزاری کنگره بین المللی هزاره ی تدوین شاهنامه دردانشگاه تهران ،سرودم ودرهمان کنگره خواندم که به همراه یک تابلونقاشی که ازفردوسی وشاهنامه وسیمرغ درآسمان کشیده بودم به خاک پای آن شاعربزرگ ملی پیشکش شد." :

درودای شهنشــاه ملک سخن        پیــــــــام آورروزگــــــــــــــارکهــن

تراســـال باشدفزون ازهــــــزار        سپــاه تـــورفته برون ازشمـــــار

کهن گشت تاریخ وتوزنــــده ای        به چـرخ ادب مهـــررخشنــده ای

غلام توشدماه وبهـــــرام وتیــر        حکیم خردمنـــد،دهقــان پیـــــــر

زعشقی که برجانت آتش نهــاد       یکی رستـــــم اززال ورودابـة زاد

همی بی تودستان مامرده بود       گل باغ افسانه افســـرده بــــــود

توپــروردی آن رستــــــم زال را      تــودادی بـدویــــال وکوپـــــــال را

به بازوی اوفّر و زور تــــو بــــود      به رگهاش جوشـان غــرورتوبــود

توکردیش سلطان گردنکشــان       نشــانــدیش برتارک کهکشــــــان

که سرکو بـــــدازقهــــرمریخ را         دگــــرگون کندعـــــــزم تاریخ را

قلــم برتــــرآمدزشمشیرتیـــــز       که این  بـــــّردآن آوردرستخیــــز

تهمتن تـویی ای ســــوارسخن        ادب ازتــــونــــازدبه هــــرانجمن

چوبررخش همت سبک تاختی         بنــــــای ادب رابـــــرافــــراختی

چــــومایه زلفظ دری داشتـــی        لـــــوای سخن رابـــــرافراشتی

زقاف قلــــم تاستیـــــــغ  قــــدر       گرفتی تــــو آفاق رازیـــرپــــــر

کلام توآن پـــورآتش فش است       که جان مایه اش تیردرترکش است

عیـارسخن درتــــرازوی توست       ازآن برتــراندیشه وخــــــوی توست

سخن رابه نیکی بیاراستی           نگشتی مگــــربــــــــردرراستــــی

گهــرراکلیــــدهنــرساختــــــــی     به بـدگوهــــربی هنـــــــــرتاختی

چــوگفتی زگـــردان بارای وفن        همــان پهلوانــــان لشکــــرشکن

نمودی همه راه ورسم مهـــــی       بسیجیـــدن فـــّر شــــاهنشهی

زتحلیل گفتــــــارورفتـــارشـــــان      زسنجیدن رای وکــــردارشـــان

تــــــــــواخلاق انسانی آموختی     ره اهرمن  یکســــــره ســوختی

بــــــودتابجــــــاگـــــردش روزگـار     سخن برمـــــدارتــــوداردقــــرار 

کنـــــون بارسالارایـــــران تویی       سخنگــوی ملک دلیـــــران تویی

جهانی ست ازنام تودرخـــروش      توآورده ای خون مارابه جــــوش

کلیـــــدخــــردراتــــودادی به من       تودادی به من یاد،عشق وطن

همـــــــاره زتودارم این رابیــــــاد     که "ایـــران نباشــدتن من مبـــاد"

چوبینم زعشقش دری چامه را     به نـــام توگـــــردانم این خـامه را

ببالــم که: فرزندایـــــــران منــم       یکی مــادرازمهــدشیـــران منم

همی زنده شـــدجانم ازجام او       زدم تکیــه برشــوکت نــــــــام او

ز" نسرین "رخی چهــــره برتافتم    به "گـردآفریـــد "ی سـرافراختم

                                                           پاینــــده ایران

نوشته شده در سه شنبه بیستم اردیبهشت 1390ساعت 19:20 توسط بهــــزاد|

 بخش دوم زنـدگینــامه :

عـالمتـــاج قایم مقامی ،(ژالـــه )  گُل سـرخی درکویــــر! 

ـــ حسین پژمان بختیاری(شاعرنامدار) تنهافرزنداین پیوندکه شایدبیش ازمادررنج وناکامی وشکست ناشی ازناهماهنگی هاآواراوشده ،می نویسد:

"مادرم درآغازجوانی بودوپدرم درپایان جوانی مادرم اهل شعروسخن وکتاب بودوپدرم مردجنگ وجدال وکشمکش مادرم به ارزش پول آگاه نبودوپدرم وارونه ی آن پول دوست وتااندازه ای خسیس بود،مادرم ازمکتب به خانه ی شوهررفته بودوپدرم ازمیدانهای جنگ وخونریزی به کانون خانوادگی گام گذارده بودآن ازاین عشق وعلاقه وهمنوایی میخواست ،واین ازآن حداعلای خانه داری وشوهرستایی وفرمانبرداری وصرفه جویی ....."ژاله میگوید:

من نــوازش طلب ،اوبی خبـــرازخــواهش من     

پی ســــامان دگــربود،اگــــرداشت ســــــری

نــام برنـــام بـرافـــــــزودی وزربــــــــرزر،لیک     

 نه ازآن نــــام نشــــانی ،نه ازآن زرثمــــــری

چیست ســـودمن وســرمایه عیش من ازآنک   

  شوهــــرم سیــم وزری داردوجاه وخطــری

زن بجزجامه ونان ،عاطفه می خواهدوعشق      

کو،نه زین داشت نشــانی ونه ازآن خبــــری

امااین هنوزگوشه ای ازتلخ کامیهابودتوفانی که درزندگی اووخانواده اش وزیدن گرفت آهنگ فروکش کردن نداشت ،چندماه پس ازاین پیوند اجباری وناخواسته مهربانترین پشتیبان ومخاطبی راکه سراغ داشت یعنی مادرش روازدست دادودرگذشت نابه هنگام مادربس نبودُچهل روزپس ازمرگ مادرپدرش نیزرخت سفربربست وبی کسی وی راکامل کرد.پس ازتولدفرزندش حسین (پژمان بختیاری )نیزازاندک امیدواری که به دگرگونی رویه ی همسرش داشت ناامیدشدوخودرادرشهری غریبُ، تنهاوبی کس وناآشنایافت بناچارتصمیم گرفت که به فراهان وبه نزدبرادرش برگردد.شوهرکه دلبستگی اوبه فرزندرامی دانست کودک رابه چشم یک گروگان نگریست واجازه نداداورابه همراه خودببرد،عالمتاج به تنهایی به زادگاهش برگشت .مادروفرزندهردوسرنوشت وزندگی بسیارغم انگیزی داشته اندبطوریکه پژمان بختیاری نیزنتوانست پدرومادررابه هم نزدیک کند.پس ازهفت سال زندگی زناشویی پرآشوب ازهم جداشدندوسرپرستی فرزندراپدربرعهده گرفت پس ازدرگذشت پدرُ،پژمان زیرنظرعلی قلی خان سرداراسعدوجعفرقلی خان سرداراسعد،به دورازدامان پرمهرمادر،بزرگ شد.بیست وچهارساله بودکه مانندکودکی خردسال بسوی مادررفت ودوره ی جوانی رابامادرپیرشاعرش گذرانیدبگفته ی پژمان ،ژاله سالهای آخرعمررابه خواندن کتابهای ادبی ،تاریخ ونجوم گذراند،شصت وسه سال زندگی کردوروزپنجم مهرماه ،۱۳۲۵ش درتهران درگذشت ودرامامزاده حسن (جنوب غربی تهران )به خاک سپرده شد.آری پژمان پس ازپانزده سال خودراازچنگ سرداراسعدرهانیدودرسن ۲۴سالگی توانست مادررنج کشیده اش راکه جزسیمایی مبهم وغبارگرفته ازوی بخاطرنداشت بازیابدوزندگی اش رابااوگره بزند. ژاله درآن هنگام ۴۱سال ازعمرش میگذشت ۲۲سال باقیمانده رادرکنارفرزندزیست وسال ۱۳۲۵خورشیدی جهان رابدرودگفت وپژمان که تاآن زمان باتجربه ی تلخ دوران کودکی ُیابیم ازدست دادن دیگربارمادر،تن به ازدواج نداده بود،پس ازآن نیزتنهازیست وسال ۱۳۵۳خورشیدی درسن ۷۴سالگی اونیزدرگذشت .روان آن دوشیرین سخن شادویادویادمانشان ماندگار.

ازسروده های اوست :"فــــرق مـــردوزن "  ـــــ ( ژالـــــه )

خواهـرم پرسیــد:فرق مــردوزن درچیست ؟گفتـم :

گویمت این قصــه را،بــانکته ای ســـــربستــه اما!

دردکــــــان آفــرینش جنس مـاواوست یکســــان ،

عمـــرماطی می شـــود،درکیسه ای دربستـه اما

برفــــرازکاخ هستی اوبه پــــروازاست ،ومــــاهم

جنبشی داریــم درکنــج قفــس ،پـــــربستـــه اما 

دست قــــدرت فرش کردست ازازل بـاغ جنــان را

زیـــرپای مــــادران ،بــرروی مــــــادربستـــــه اما

ناامیـــدازبخت نتـــوان شدکه بس درهــای رحمت

پیش روی ماست تادامـــــــان محشــر،بسته اما

گرنبــــازی خویش راای آشیـــان گم کرده ای زن

غیـــرازاین ره نیـــــزباشــدراه دیگـــــر،بسته اما

تابـــــــرون آیـــدزن ازاین محبس مـــردآفریــــده

دست وپاباید،که هست ای جان خواهربسته اما

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

                                                                                   
نوشته شده در پنجشنبه هجدهم فروردین 1390ساعت 23:4 توسط بهــــزاد|

پیشاپیش فرارسیـــدن ســال نووجشن ملی نـوروز  یادگارنیــاکان بزرگ مابـرهمه ی ایـرانیـــان پاکنهـــادوپاکســرشت خجسته وهمایـون بـــاد.

نوشته شده در پنجشنبه بیست و ششم اسفند 1389ساعت 22:30 توسط بهــــزاد|

                                        

فرزندان ایـــران

ماگلهــــای خنـــدانیم ، فرزنــــدان ایــرانیم

ماســـرزمین خـــودرا، مانندجان می دانیم

مابایـــددانـاباشیــــــم ، هشیـاروبیناباشیم

ازبهـــرحفظ ایــــــران ،بایـــدتوانـــاباشیــم

آبــادباش ای ایــــران ، آزادبـاش ای ایــران

ازمافــرزندان خـــــود، دلشادباش ای ایران

 جشن   چارشنبه ســــوری  خجسته  بـــاد.  

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سروده ای طنزآمیزبمناسبت خانه تکانی شب عید:                         

این آیینه ست ؟یادفتـــــریادداشتِ خانوادگی ؟!

نوعروسی" نامنظم"  ،داشت همخــوشوهـری

                                                     درنظـافت ،هریکــی تنبــــل تــرازآن دیگـــــــری

گاه می شــد،ماههـــامی آمــدومی شـــد،ولیک

                                                     کس نبــردی دست ،بردیــــوارواسبـــاب ودری

مـرد، روزی صبـح تاشب ،جستجـــوکردونیـــافت

                                                     آن نشـــانی راکـه لازم داشت ازیک مشتـــری

روبه همســــرکردوگفتـا:شایـداین آیینــــــــه را

                                                     دستکـاری کرده مهمـانی ، زروی خودســـری

گفت زن : نـه بی هـواسـرراکمی بـردم جلـــــو

                                                     اندکــی ازگـردوخـاکش پـاک شــــدباروسـری

مـردگفت : ای وای من بنـوشته بودم پارســال

                                                   یک کدپستی برآن ، این است رسم همسری ؟!

                                                                         " ب ـ ب ، مخلص الشعرا "

نوشته شده در چهارشنبه هجدهم اسفند 1389ساعت 15:56 توسط بهــــزاد|

یــادمــان چامـه ســـرایان وسخنوران ایران زمین  ـــ    ( بخش یکم  )

عـالمتـــاج قایم مقامی (ژالـــه ) ،  گُل سـرخی درکویــــر!

عالمتــاج قایم مقامی دخترمیرزافتح اله ، نامداربه " ژالـه " سال ۱۲۶۲خورشیدی درناحیه ی فراهان (آشتیان وتفرش )دیده به جهان گشود،مادرش دخترمعین الملک بود.اونوه ی میرزاابوالقاسم قایم مقام فراهانی وزیردانشمندعباس میرزانایب السلطنه ومحمدشاه قاجاراست خاندان قایم مقام که افزون برسیاست وشمشیراهل قلم وشعروادب بودند،دختران رانیزازراه آوردن معلم سرخانه سوادمی آموختنددرشرایط نابسامان اجتماعی پایان دوره ی قاجاریه برخلاف بیشترهمسالانش چون درخانواده ای روشنفکرتربیت شده بودبه آموزش اوتوجه داشتند.

عالمتاج ازپنج سالگی نزدپدربه آموزش دانش پرداخت وچون کودکی تیزهوش بودویادگیری نیرومندی داشت خیلی زودخواندن ونوشتن راآموخت وباشوروشوق صرف ونحو،معانی وبیان ،منطق ،نقدشعر،مقدمات حکمت وتااندازه ای هیات (ستاره شناسی )رابه نیکی فراگرفت عشق سیری ناپذیراورابرآن می داشت که دردانش اندوزی حدومرزی نشناسد.باخواندن آثارپیشینیان دایره ی دانسته های خودراگسترش دادومرورپیوسته اش دراشعارسخن سرایانی چون ناصرخسرو،خاقانی ،منوچهری دامغانی و......کم کم به تاثیرپذیری  وی ازاین بزرگان سخن وتضمین هایی ازاشعارآنان کشیدوماندگارهای بجامانده ازوی گویای آن است که پژوهشی ژرف وگسترده ای درفرهنگ وادب فارسی به انجام رسانده ودستمایه ای گران اندوخته وکلمه وترکیبهای تازه ،خوش آواودلنشین ابتکاری که ساخته وبکارگرفته ،مقام اوراتاحدسخنوری پرمایه وخوش گفتارفزونی می بخشد:

درچاهســـــارحــرم ،باناله هم نفسـم       تنگی گرفته نفس ،ازتنگی قفسـم

درتیره شام وجود،افسرده شدشررم       درنیمه راه حیات درمانده شدفرسم 

بس سربلندکســـم،امابه جـــرم زنی       درخاندان بشرگویی که هیچ کســم

                   آنسوی مجلس من شوری وغلغله ایست

                   وینک به شهرم وشهربیرون زدسترســـم

بازی سـرنوشت

روزگاربازیهای سرنوشت سازی داردوگاه رویدادی که کوچکترین همبستگی  باآدمی ندارد زندگی اورا رادگرگون می کند.دسته ای سواره نظام درمسیرمیانبرهمدان به تهران گرفتارکولاک سنگین  برف شدندوگمکرده راه ازهم دورافتادند،اسب، فرمانده آنان رابه آبادی ناشناس بردوخانواده ای اصیل و سرشناس پناهش دادند

این رخدادبه دوران آرامش وشادی این شاعره ی حساس ونازکدل پایان بخشیداین رویدادپایان شادکامی وسرآغازناکامی وشوربختی واشکهاوخون چگرخوردنهای اوبود.دختری ۱۶ساله ،تحصیلکرده ،روشنفکرواندیشمندوهنرآفرین رابه همسری مردی چهل وچندساله ،کم سوادوخودپسند ودارای همسروسه فرزندواداشتندکه کوچکترین همسویی فرهنگی واخلاقی باوی نداشت .

این مردسردارعلی مرادخان میرپنج (دایی علی قلی خان سرداراسعدفاتح تهران )وازسرکردگان ایل بختیاری بود،جنگجویی تمام عیاراهل رزم وپرخاشگر،مردسفروخوگرفته باکوه وکمر،دلاوری اهل شکارونبردوتاخت وتازوباذوق ونرمی شعروادب بیگانه ،انگیزه راستین این پیوندگویاگرفتاری مالی پدربوده وبس ،زوروزر،دوفکردوروح ودوانسان بادوسلیقه ودارنده ی روش اندیشه ی ناهمگون رابه زیریک سقف کشانیده بودتاعمری یاروهمدم وهم گفتگووغمگساریکدیگرباشند.آوای غم انگیزوشیون بربادرفتن تمامی امیدهاوآرزوهای دختری جوان رادرچندبیت زیرکه کتابهاسخن درآن نهفته به گوش جان بایدشنید:

چه می شدآخرای مادر،اگرشوهــــرنمی کردم

                                            گرفتـــاربلاخودرا،چه می شــــــدگرنمی کـــردم

مگرباری گران بودیم و،مشتی استخـــــوان ما

                                           پــدرراپشت خم می کرد،اگرشـــوهرنمی کــردم

برآن گسترده خوان ،گویی چه بودم ؟ گربه ای کوچک

                                         که غیرازلقمه ای نان،خواهشی دیگــرنمی کردم

زروزیــــورفــــراوان است و، زیـــرمنتـم اما

                                              من مسکیــن تمنـــــای زروزیــــورنمی کردم

                                                                            دنباله دارد............

نوشته شده در سه شنبه سوم اسفند 1389ساعت 23:41 توسط بهــــزاد|

 

داستــان ضـرب المثلهـای شیـرین پارسی ( ۲ ) 

قـاضـی دیـــــوان بـلـــخ ا

مردی وامدارشده بودوهرچندبرای پرداخت وام خودمی کوشیدکاری ازپیش نمی بردناچارازشرمندگی وامخواه ،روپنهان میکرد.تااینکه وامخواه روزی درکمینش نشست واورادستگیرکردوگریبانش گرفت تاوی رابه داوری نزدقاضی برد.بیچاره تن دردادوبااوروانه ی محضرقاضی شدند.دربین راه به خیال فرارافتادودرپیچ کوچه ای به خانه ای که درش بازبودگریخت وازراه پلکان به پشت بام پناه برد.وامخواه هم دنبالش کرده چون می خواست اورادستگیرکند.هردودرپشت بام مردم  می دویدند.دربیرونی یکی ازخانه هاودرگوشه ی حیاط پیرمردنابینایی چپق دردست سرگرم تسبیح چرخانی ولب جنبانی بودوعروسش که حامله هم بوددرکنارپیرمردسبزی پاک میکرد.بدهکارکه می دیددوباره بازداشت خواهدشد،بناچاربسم الهی گفت وخودراازبالای بام به داخل حیاط همین خانه  انداخت .ازبدبیاری درست یکراست به روی آن پیرمردافتادوپیرمردنابینادردم جان به جان آفرین تسلیم کردوبانوی  حامله هم بادیدن صحنه ازوحشت، سقط جنین کردوبچه اش ازبین رفت  .شوهرزن براثرسروصدادرحیاط حاضرشدوآن بدبخت رابه بادکتک گرفت ومی گفت :احمق نادان پدرعزیزم راکشتی وبچه ی نازنینم راازبین بردی ! الان ۵ماهه که مادرانتظاراین بچه بودیم ،قاتل میکشمت! .دراین هنگام وامخواه نیزکه ازراه پلکان به پایین رسیده بودگریبانش راگرفت .وامداربه شوهرآن زن گفت :آقابخدامن ازدست این وامخواه فرارمیکردم باشماهیچ گونه کینه و دشمنی ندارم  ،حال که آب ازسرم گذشته توهم بیاتابه دیوان قاضی برویم ،هرچه داوری کردمی پذیرم !هرسه نفربه سوی خانه ی قاضی روان شدند.دربین راه شخصی اسبش فرارکرده بودوبرای گرفتنش فریادکنان ازمردم یاری می خواست .مردبیچاره ی مفلس خواست کارنیکی  انجام دهد،سنگی اززمین برداشت وبه طرف اسب انداخت ،تاشایدازفرارآن حیوان چموش جلوگیری کندولی ازقضاسنگ یکراست به چشم  اسب خوردودردم یک چشم اوراکورکرد !

خداونداسب هم خشمگین پیش آمدوبه وامداربدبخت آویخت که :ای ستمکارنادان چراسنگ پرتاب کردی واسب قیمتی مراکورکردی؟! بایدازعهده ی تاوانش برآیی .وامدارگفت :آقامابه دیوان قاضی می رویم توهم بامابیاهرچه قاضی داوری کردمی پذیرم .چندقدمی که جماعت بایکدیگرمی رفتنددرکناررودخانه ای به برزگرپیری  رسیدندکه خروامانده ای داشت .الاغ درزیربارسنگین به گل ولای کناررودخانه فرورفته بود،برزگربادیدن آنان امیدواروشادمان گردیددست بدامان آنهاشده ویاری خواست ،تاهریک دست به زیربارکرده وخرراسبکباروقادربه برخاستن کنند،باجان ودل پذیرفتندتاشایدبه برادردینی خودخدمتی کرده باشند.دونفربارخرراودیگری گوشش راگرفت ووامداربیچاره هم ازدمش گرفت .زوری زدکه خربرخیزدوازفرط بدبختی او، دم خرازبیخ کنده شدودردستش ماند.بادیدن موضوع صاحب خربرآشفت وچوبدستی رابالابردوگفت :ای بی انصاف احمق ! ،چراچنین کردی که دم الاغ نازنینم کنده شودودرنتیجه بمیرد.تمام داراییم همین حیوان زبان بسته بودچشمت کورحالابیاوتاوانش رابده !وامدارگفت :آرام باش ،ناراحت نباش این سه نفربامن مرافعه دارندوماداریم به محضرقاضی میرویم ،عموجان توهم چهارمی آنهاباش ،هرچه قاضی داوری کندمی پذیرم، چشم !!

سرانجام چهارنفرمدعی باشخص وامداربه خانه ی قاضی رسیدندهمینکه وارددالان خانه ی قاضی شدند،وامدارتکه سنگی راکه درآنجاافتاده بوددید،آن رابرداشت وزیرقبای خودبگرفت ودرهنگام ورودبه محضرقاضی برمدعیان پیشی جسته سلام بلندوبالایی  کردوکرنشی بجای آوردوبادست دیگراشاره به سنگی که زیرقباگرفته بودوهمچون کیسه ای پرازسکه به نظر می رسیدکرده وبااشاره گفت که :هدیه راآورده ام ،کمک بفرما!قاضی بااشاره ی چشم خاطراوراآرام ووعده ی مساعدتش داد.همین که مدعیان همگی درمقابل قاضی قرارگرفتند ،نخست شخص وامخواه پیش رفت وگفت :حضرت قاضی مدتی است که این مردازمن پولی گرفته هرچه مطالبه می کنم امروزوفرداکرده وازپرداختش شانه خالی می کند.اینک داوری فرما!قاضی روبه وامدارکردوگفت :درجوابش چه داری بگو!وامداربکلی منکربدهی شد.قاضی روبه وامخواه کرده گفت آیاشاهدداری ؟پاسخ داد:خیرجناب قاضی .قاضی برآشفت و گفت :توبایدشاهدبیاوری تاطلب خودراثابت کنی وگرنه به صرف ادعاکه نمی توان به مردم آبرومندآویخت وآبروی آنهاراریخت ،بخاطراین تهمت200سکه زربه این بدبخت بده .وامخواه بناچارپذیرفت و۲۰۰سکه ی زربه وامدار تحویل داد.

دومی پیش آمدگفت :جناب قاضی پدرپیرونابینایی داشتم و عیال من نیز حامله بوداین مردنادان خودراازروی بام به روی پدرم انداخت واوراکشت وبچه ی نازنینم هم سقط شدوازبین رفت .هرچه حکم خدایی آن است بفرما!قاضی گفت مشکلی نیست جانم ! ازهمین امروزنخست بانـورابه خانه ی اومی فرستی تامثل اول حامله اش کرده وسپس اورابه توبازگرداند.منتها مدتی که درخانه ی اوست بایدمخارجش رابپردازی وازهمین ساعت این زن برتوحرام است وتادرخانه ی اوبارنگرفته حق نداردبه خانه ی توبازگشت نماید.وامادرباره ی پدرمرحومت، خداوندبه توصبردهد.انشاا...پس ازبارگیری وتحویل گرفتن  همسرت،این مردمفلس رادرکنارهمان دیوارمی نشانی وازهمان پشت بام می پری وبرویش می افتی آنقدرمی پری تااینکه قاتل بمیرد .شوهرزن خشمگین شدوپرخاش کردکه :این چگونه حکمی است !!چه میگویی ؟؟!قاضی ازکوره دررفت واوراناسزاگفت .تااینکه سرانجام قرارکاربراین داده شدکه که شوهرزن 500سکه ی طلابه وامداربدهدوهرحق وحقوقی راکه نسبت به یکدیگردارندمصالحه وگذشت نمایند.

نفرسوم پیش آمدوداستان اسب خودراگفته مطالبه خسارت چشم آن حیوان راکرد .قاضی گفت :بلی وامداربایددیه بدهد.ولی به این  ترتیب که نجارماهرو زبردستی رابیاوریدتااسب رابااره بصورت عادلانه دونیم کندوتوآن نیمه راکه چشمش بی عیب است به معرض فروش گذاری هرچه آن راخریدند،این نیمه ی کورشده رابایداین شخص ازعهده ی غرامتش برآید!!پس ازمناقشات زیادبالاخره مقررشدکه ۱۰۰سکه ی زرصاحب اسب به اوبدهدواسب کور،مال خودش باشد!.

دراین هنگام صاحب الاغ ،  دم کنده شده را که بعنوان سندومدرک به همراه آورده بودزیرقبای خودپنهان نمودوروبه درمحکمه کرده وراه افتادتافرارکند.قاضی اوراصداکرد:مومن کجامی روی ؟!مگربرای دادخواهی نیامده ای ؟!صاحب الاغ بناچاربرگشت وگفت :ایهاالقاضی عدالت پرور ،به خدامن عرضی نداشتم !.رهگذربودم ،اصلامن اشتباهی به اینجاآمده ام حالامی خواهم بروم شاهدبیاورم که :خرمن ازکرگی دم نداشت !!واین ضرب المثل ازآن زمان درزبان شیرین پارسی ودرمیان مردم روان گردیدوماندگارشد!.

 
نوشته شده در جمعه یکم بهمن 1389ساعت 15:32 توسط بهــــزاد|

بـازی ســـرنوشت ،وبـازی ســـرنوشت ســاز !!

نام پـــرماتم من هست" پـــری"       مــادردربــــدروخونجگــــــری

زلــــزله کنــــــدزبن ،ســــامانـم       قاتل من شــدوفرزندانـــــــم

چـــــارفرزنـــد،چوگل پــــروردم         همه راهمـره خویش آوردم

این بـــودازهمـگان خواهش من        تاکه آهستـه بگوینــــدسخن

چونکه این  غمزدگان بی تابنـــد        بچه هایم همگی درخوابنـــد

بچه هایم ،همه همــدوش مننـد       همه جـا،زینت آغـوش مننـــد

امشب ناله های غم انگیزی  بگوش می رسد!، این ناله های جانسوزدل نگرانی مادری است که در زلزله ویرانگرطارم درسال ۱۳۶۹جان باخته وباهزاران آرزووامید،همراه باچهارتن ازفرزندانش  (دختروپسر)درزیرخروارهاخاک تیره خفته است این سخنان جانسوزبرروی سنگ مزارش درگورستان شهرخودنمایی میکند.باآنکه بچه هایش راهمچون جان شیرین درآغوش گرفته امابازدل مادرنگران است، بازبان بی زبانی وآرام ازهمگان می خواهدکه آرام باشندتامباداجگرگوشه هایش ازخواب نازبیدارشوند، درشهردیگری پیرمرد*نازنینی  حدوداهفتادساله رامی بینم که آرامگاه مادرش روکودکانه درآغوش گرفته ، درست مانندکودکان خردسال اشک می ریزدوازته دل مادرراصدامیزند،ازتاریخ سنگ نوشته مزارچنین پیداست که حدودشصت سال پیش ،یعنی هنگامیکه این پیرمردهشت یادهساله می بوده از دنیارفته است ،شایدبراثربیماری ویاحادثه ای ناگوار ، اماپیرمردهنوزاین فرشته ی آسمانی روفراموش نکرده است . ودرسوی دیگرناله های دیگری میشنوم که بسیارجانگدازوغم انگیزترازاینهاست ،ناله های مادری مهربان بنام لاله ی سحرخیزان وکودکان بیگناهش که همانندآن زن جانباخته درزلزله ی طارم ُ، رویداد ی نابهنگام وی راازکانون گرم خانواده دورکرده وتمام امیدوآرزوهایش رابربادداده است .وناله های شهلاجاهدکه هردواینک باهزاران امیدوآرزوازاین دنیای خاکی دل بریده ودرزیرخاک آرمیده اند،همراه باناله وزاری صدهانفرازبازماندگان داغداروخانواده ی قربانیان .

محمدخانی درپایان عمرش بازیهای شگفت انگیزی روبه نمایش گذاشت :باندانم کاری   خودبازندگی وجان شیرین دونفرزن  بازی کرد  که یکی ازآنهامادرفرزندانش بود.افزون براین باسرنوشت چندین خانواده :بازی باسرنوشت خانواده ی بانولاله ی سحرخیزان ــ بازی باسرنوشت خانواده ی شهــلاجاهــــــــد ــ ودربازی سرنوشت سازفینال ،بازی باسرنوشت فرزندان خویش ،که یک عمررنج وداغ جگرسوزبی مادری وخاطرات تلخ وشیرین آن رابه همراه خودخواهندداشت وبیگمان مانندآن پیرمرد*نازنینی  که من ازنزدیک دیدم تاآخرعمرخاطرات مادرشان رافراموش نخواهندکرد.ـــ وازسوی دیگرجالبست، پس ازنابودی شهلا محمدخانی  باخونسردی تمام دریکی ازمصاحبه هایش میگوید :"خیالم راحت شد"!!؟
ومهمترازهمه اینها ،این هم می تواندیکی ازنتایج ودستاوردهای درخشان ،درکارنامه ی سیاه ازدواج موقت وچندهمسری باشدکه عده ای معلوم الحال وکوتاه اندیش وبی درد،مدتهاست بازمینه سازی مناسب  برای گسترش آن درجامعه ی ایرانزمین  پافشاری میکننددرحالیکه این گونه اندیشه ها(چندهمسری )باماناسازگاراست ودرفرهنگ واندیشه ی  ایرانیان جایی نداشته وندارد(البته من نمی خواهم همه رایکسره متهم کنم وبگویم که راه همه ی ازدواجهای چندهمسری سرانجام به اینجامیرسد،نه هرگزچنین نیست .اماگاهی فجایع ناگواری  دراین رابطه رخ می دهدکه این نمونه ای ازآنهاست  )  .درپایان سخن بایدبگویم  : این گفتارم به منزله ی دفاع ازشهلاویا داوری درباره ی این فاجعه نیست چراکه وی بابی رحمی تمام (آنسانکه ازاخبار رسانه هابرمی آید ــ  به شرط آنکه درست باشد ــ)،جان شیرین انسانی راگرفته واین کارجنایتکارانه قابل گذشت وچشم پوشی  نمی باشد . اماناگفته پیداست که این آخرین فاجعه  نیست ،اگر اندیشه چندهمسری درمیان مردم فراگیــرشودبا ویرانکردن بنیادخانواده ها،می تواندزمینه سازانواع مشکلات روحی وروانی باشد وباداشتن پی آمدهای ناگواربرای خانواده هاوباایجادنابسامانیهای گوناگون اجتماعی  ، باردیگر شهلاهـاولالــه های دیگری  همراه بافرزندان بیگناهشان پــرپــرخواهندشد،ودست کم ازروح وروان سالمی برخوردارنخواهندبود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* ــ این پیرمردوچندوقت پیش درگورستان یکی ازشهرها دیدم که باجان ودل بامزارمادرش گفتگومیکرد ،اطرافیانش میگفتند:هرشب جمعه کارش همین است! .

 

نوشته شده در شنبه بیستم آذر 1389ساعت 15:0 توسط بهــــزاد|

گلهــــای جاویــــــدان      ـــــــــــــــ  (۳ )

ویژه نامه ی استادآوازوغـزل ایـــران   ، ایـــــرج  


دوست دارم شمع باشم دردل شبهابســوزم

روشنی بخشم میان جمع وخودتنهابســـوزم

شمع باشم اشک برخاکستـرپـــروانه ریـــزم

یاسمنــدرگردم ودرشعله بی پـــروابســـوزم

لاله ای تنهــاشــوم دردامن صحــــرابـرویــم

کــوه آتش گـردم ودرحسرت دریـــابســـوزم

اشک شبنــم باشم وبرگونه ی گلهـابلغـــزم

برق لبخنـدی شـوم درغنچه ی لبهابســـوزم 

یکی دیگرازستارگان پرفروغ آسمان موسیقی ملی ایران ،حسین خواجه امیری نامداربه ایـــــرج به سال 1313خورشیدی  در شهر كاشان دیده به جهان گشود، بیش از شش سال از سنش نمی گذشت كه شروع به زمزمه اشعار روز و عامیانه مردم كه درآن زمان روان می بودمی كند .
پدر بزرگ وی كه از صدایی بسیار خوش برخوردار بوده ، یكی از خوانندگان به نام دوره ی ناصرالدین شاه قاجار بود و هر وقت كه شاه قاجار اراده می كردبرای اومی خواندولی به آنسانکه  از نوشته ها بر می آید ، غیر از دربار ، او گاهی برای مردم عادی نیز می خواند و در گردهمایی های مردمی هم شركت می كرده و می خوانده ، پدر حسین خواجه امیری نیزكه از صدایی خوب برخوردار و از پدرش به ارث برده بود حسین رازیرآموزش  خود می گیردو بسیاری از شب ها كه ستاره های منطقه كویری كاشان مانند خوشه هایی از زمرد در آسمان خودنمایی می كردند و چشم اندازی  شاعرانه به نمایش میگذاشتند ، وی را به صحرای گوشه وکنار شهر می برد و او را تشویق به خواندن با صدایی هر چه بلند می كرد . مدت ها ایــرج  زیرآموزش پدر این كار را پیگیری کرد و پس از چندی به تهران می آید و به كلاس روان شاد استاد ابوالحسن خان صباراه یافت ، مدت شش ماه پی درپی  ازهنر استاد صبا بهره برد، سپس در سال 1327 توسط ابراهیم خان منصوری برای همکاری   در برنامه های رادیویی به رادیو فراخوانده  شد . ایــرج  مدت ها با این اركستر همكاری می كند و خودش ارتشی بود ، شب های جمعه به مدت نیم ساعت در برنامه ارتش شركت می كند و پس از مدتی در اركستر آقای عبدالله جهان پناه همیاری  و با اركستر او همكاری كرد .
در سال 1336 بنا به درخواست شادروان  داود پیرنیا به برنامه ی گلهــــا ی رادیوایران راه می یابد و در اولین همكاری خود با گلها، آوازی در مایه " سه گاه " همراه با ویولون استاد علی تجویدی می خواند و چندی بعد یكی از آهنگ های آقای مهندس همایون خرم را با همكاری جلیل شهناز و جهانگیر ملك به نام گلهای 510 در مایه مخالف "سه گاه " اجرا می كند و از این به بعد همكاریش با این برنامه گسترش  می یابد . ایـرج ، علاوه بر خواندن ، به نواختن ضرب نیز علاقه وافر دارد وضرب به خوبی می نوازد . وی براین باور است كه جامعه ایران ، آواز و آهنگ های اصیل ایرانی را می خواند و همین آثار و آهنگ ها است كه نمودار فرهنگ آوازهای ملی كشور بوده و از گذشتگان ما به طور سینه به سینه و نسل به نسل به ما رسیده و این ماندگار گرانبها برایمان مانده و باید در پاسداشت و همگانی کردن آن تلاش و كوشش وافر داشته باشیم و به موسیقی ملی و سنتی سرزمین خود خیلی بیش از این ها ارج گذاریم .
حسین خواجه امیری چون افسر ارتش بود ، برای اجرای برنامه های هنری خود از جمله بانام راستین  خود گرفتاری پیش روی داشت ، بدین شوند نام دوم  ( ایــــرج ) را برای خود برگزید . همزمان بارخدادانقلاب ایران ایــرج نیزجزوهنرمندان بنامی بودکه ازسوی دست اندرکاران رادیووتلویزیون که باسازوآوازوموسیقی ملی ومردمی ایران میانه ی خوبی نداشتند(همراه باخوانندگان ونوازندگان  بزرگی همچون استادشجــریان (همانا هرگاه نیازی داشتندازوی آواز وبرنامه ی ابزاری وگزینشی برای پیشبردخواسته های خودپخش میکردند)ـ گلپایگانی ـ محمودی خوانساری ـ شادروان پرویزیاحقی ـ  شادروان  هایده  ـ زنده یادمهستی ومرضیه ـ حمیــرا ـ سیمابیـنــا  ـ درویش جاویدان ـ وزنده یادان  الهـــه ـ پــوران ـ و...)خانه نشین گردید ودررادیووتلویزیون دیگرنامی ازوی برده نشدوبرنامه ای ازوی پخش نگردید(جزچندبارازرادیوفرهنگ آنهم برویه ی بسیارنیمه کاره ،بی سروته وگزینشی )،واین ستم بسیاربزرگی برموسیقی ملی ایران بود.

یاردیــرین سلطان قلبهــا،فــردین

ایرج كه از صدایی خوش و رسا و دلخواه برخوردار است در زمان خودهمراه بابزرگان موسیقی ملی ایران همانند: ـ استادبزرگ آواز، ،استــادمحمـدرضاشجـــریان ــ واستادگلپــایگانی ــ استادبنــــان ـ قـوامی ـ هایـده ـ حمیــرا ـ شهیدی ـ محمودی خوانساری و... به آواز ایران خدمات ارزنده ای  نمود به آنسانکه  كه در دور افتاده ترین روستاهای کشورهم دلبستگان  فراوان پیدا كرد وهم اکنون نیزنسلهای پیشین وی را بعنوان یکی ازخوانندگان برجسته ی کشورمیدانند وبراستی که چنین است  .  ایرج دررادیوایران بابرنامه های  گلهاوگلهای رنگارنگ وبرگ سبزهمکاری گسترده ای داشت وافزون برآن باخواندن ترانه هاوتصنیفهای ماندگاروغزلهای سنتی وکوچه باغی وبویژه باخواندن غزلهاوترانه ی فیلمهای سینمایی ایران  درپیش ازانقلاب، آثاروصدای دلنشین خودراراجاودانه ساخت ودردل مردم هنردوست ایران جای گرفت .ایرج درسینمای ایران هم جضورگسترده وچشم گیری داشت دراکثرفیلمهای سینمایی غزلهاوترانه ی فیلمهای بیادماندنی ،شادروان فــردین راایرج اجراکرده است بنابگفته ی نسلهای پیشین که این فیلمهارادرآن زمان دیده اند،صدای دلنشین وآوازوغزلهای دلرباوهوشربای ایرج همراه بابازی هنرمندانه ی  شادروان فردین درفیلمهای فارسی آنزمان چنان باهم هماهنگی داشت که تاکنون کمتردرجایی دیده شده است ،همیشه مردم زیادی رابسوی خودمی کشانیدوجزوپرفروشترین فیلمهابشمارمی آمد (برای نمونه درفیلمهای گنج قارون ـ چرخ وفلک و.... آهنگهاوترانه وغزلهای  اوستاچلوکبابی ـ شب عیداست ویارازمن چغندرپخته میخواهدـ آقادزده سلام ــ اومدم ازهنداومدم  ـ اگردستم رسدبرچرخ گردون ـــ و ....راایرج خوانده است )دست اندرکاران در موسیقی ایران ، همگی براین باورندکه وی یكی از بهترینهای آواز ایران بوده كه هیچوقت خاطره او در آواز و موسیقی سنتی ایران فراموش نخواهدشد و  یکی ازجواهرات گرانبهای خزانه ی موسیقی ملی کشوربشمارمیرود.. درسالهای نزدیک چندین ترانه ی ماندگارنیزدرسوگ شادروان فردین خوانده است که بسیارشنیدنی زیباوبیادماندنی ست :(سلطان قلبم کشیدی چراسایه ازسرمن ...... ). ایــرج یکی از پیروزترین  خوانندگان موسیقی سنتی است. وی پدر احسان خواجه امیری خوانندهٔ پاپ و ساغرخواجه امیری  (نوازنده) است.ازایرج صدهاآوازبانام :گلهای رنگارنگ ـ شاخه ی گل ـ برگ سبز ـ گلهای صحرایی ـ و......وصدهاتصنیف ،غزل کوچه باغی وترانه های دل انگیزباصدای دلنشین ودلنواز وی  برای هنردوستان بجای مانده که به راستی گنجینه ی بزرگیست ایرج  برنامه های زیادی باهمکاری هنرمندان  بزرگی همچون شادروان پرویزیاحقی ،فرهنگ شریف ،برادران ملک ،ورزنده ، عبادی ،کسایی ،فرامرزپایور، تجویدی ـ بدیعی ـ  جلیل شهناز،امیرناصرافتتاح ،همایون خرم و.....درآن سالهااجراکرده است . 

نوشته شده در جمعه هفتم آبان 1389ساعت 18:10 توسط بهــــزاد|

 

پنـــــدارنیک              گفتــــارنیک             کــــردارنیک

واین هم نمونه ای ازسروده های بــانوی ارجمندتـــوران شهریاری :

"اشو"زرتشت

ای روح بـــزرگ وپـــــاک زرتشت       وی فـَــره ی تابنـــاک زرتشت

ای آینـــه ی فــــــــــــروغ دادار        ازنوروفروغ عشق سرشـــار

خیره ست جهان به "گاتهـــا"یت        کزعــرش خــدارســـدصدایت

بس قـرن وهـزاره هــابه دوران        آیین توبـــودپرتــوافشــــــــان

گفتــــــارتــواوج استــــــــواری        پیغـــــام توراه رستـــــــگاری

دین تــــونه دین جبـروزوراست        دین خـــردوامیـدونـــــوراست

دردین تــو،آدمی زبـــون نیست        آیین توقهروجنگ وخون نیست

آیین تـــومنطــق است وبینش        انســـان بـــوداوج آفـــــرینش

هرمــــزدکه خالق جهـــان است        دانـــای بزرگ ومهــــربانست

اهـــریمن زشت انگـــــــــرهمن         همــواره بودعــــدوی هومن

این هــردوهمیشه درنبـردنـــــد         ازراه ستیـــزه برنگــــــــردند

بنیــان جهــان براین ستیـزاست          کاین تابه زمان رستخیزاست

درجنگ میــــــان نیکی وبـــــــد        آیین تـــوبابـــــدی ستیــــــزد

پیــوسته ستـوده ای خـــــردرا         تافــــرق نهیـــم نیک وبـــدرا

دانش همـه جــاچــــراغ راهت        نوراست همیشه قبله گاهت

پاکی ست اساس کیش ودینت        شــــادیست پیــام دلنشینت

بیـــکاری وکاهــلی وسستــی        درمکتب تست نـــادرستـــی

دین تـــوزهــردروغ عــــاریست        ره راستــی ودرستــــکاریست

درکیش تــونــارواسخن نیست         فرقی به میــان مردوزن نیست

همــواره ستـوده ای بهــان را         نیـــکان سراســرجــــــهان را

راه توبهیــن ره " اشـــا"ییست       نزدیکتـــرین ره خـــــــداییست

اندیشــه وگفت وکـــارنیــــکـو         این نغـــزتـرین شعارنیکــــــو

اول قــدم خــداپــرستی است        درآن گهـرجهان هستی است

امیــــدکه پیــــــــــروان راهت         پاکیــــزه دلان جــــــان پناهت

درراه تــواستـــوارباشنــــــــد         وزاهــرمنی کنــارباشـــــــــند

                        ای راهبــــــرتمـــــــــــــام دوران

                       فخــــــــربشـــریتی وایــــــــــران  

نوشته شده در یکشنبه هجدهم مهر 1389ساعت 15:41 توسط بهــــزاد|


آخرين مطالب
» جشن ملي نوروزبرشماخجسته باد
» شاعران مانـــــدگار
» بيــاتاگل برافشــــانيم ...
» موسیقی ملی ایــــران
» روزسیــــزده بــــدربرشماخجسته باد
» نــوروز،جشن بزرگ ملی
»
» فرشته ای بابالهای شکسته (بخش دوم )
» فرشته ای بابالهـــای شکسته !(بخش یکم )
» گل برگهای آغوشت

Design By : Pichak